Abdülaziz'in tahttan indirilmesine yol açan olaylar zincirinde, aşağıdaki gruplardan hangisi öncü rol oynamıştır?
A) Yeniçeri Ocağı
B) Medrese öğrencileri
C) Donanma komutanları
D) Mithat Paşa ve arkadaşları
Sevgili öğrenciler, bu soru, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli bir dönüm noktası olan Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesi olayını ve bu olayda kilit rol oynayan aktörleri anlamamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Yeniçeri Ocağı: Yeniçeri Ocağı, 1826 yılında II. Mahmut tarafından Vaka-i Hayriye (Hayırlı Olay) ile ortadan kaldırılmıştır. Sultan Abdülaziz ise 1861-1876 yılları arasında hüküm sürmüştür. Dolayısıyla, Yeniçeri Ocağı'nın Abdülaziz'in tahttan indirilmesinde herhangi bir rol oynaması tarihsel olarak mümkün değildir.
- B) Medrese öğrencileri: Medrese öğrencileri zaman zaman toplumsal olaylarda ve protestolarda yer almış olsalar da, bir padişahı tahttan indirecek kadar organize ve siyasi bir güce sahip değillerdi. Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, devletin üst kademelerindeki siyasi figürler tarafından planlanmış bir darbeydi.
- C) Donanma komutanları: Donanma komutanları, devlet içinde önemli bir yere sahip olsalar da, Abdülaziz'in tahttan indirilmesine yol açan olaylar zincirinde doğrudan "öncü rol" oynayan grup değillerdi. Bu darbe, daha çok sivil ve askeri bürokrasinin üst düzey isimleri tarafından organize edildi.
- D) Mithat Paşa ve arkadaşları: İşte doğru cevabımız! Mithat Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun Tanzimat Dönemi'nin önde gelen devlet adamlarından biriydi. Kendisi ve arkadaşları (örneğin Hüseyin Avni Paşa, Süleyman Paşa gibi yüksek rütbeli askerler ve diğer bürokratlar), Sultan Abdülaziz'in yönetiminden, özellikle de mali durumun kötüleşmesinden, keyfi yönetiminden ve anayasal bir düzene geçilmemesinden rahatsızlık duyuyorlardı. Bu grup, Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu bunalımdan kurtulması için meşrutiyet (anayasal monarşi) yönetimine geçilmesi gerektiğine inanıyordu. Bu amaçla, 1876 yılında bir darbe düzenleyerek Sultan Abdülaziz'i tahttan indirmişler ve yerine V. Murat'ı geçirmişlerdir. Bu olay, Osmanlı tarihinde "1876 Darbesi" olarak bilinir ve Mithat Paşa bu darbenin en önemli sivil liderlerinden biridir.
Bu bilgiler ışığında, Abdülaziz'in tahttan indirilmesine yol açan olaylar zincirinde öncü rol oynayan grup Mithat Paşa ve onunla birlikte hareket eden devlet adamları ve askerlerdir.
Cevap D seçeneğidir.
