Özdeş iki ampulün paralel bağlandığı bir devrede, ampullerden biri çıkarılırsa aşağıdakilerden hangisi gözlemlenir?
A) Kalan ampul daha parlak yanar
B) Kalan ampul daha sönük yanar
C) Kalan ampulün parlaklığı değişmez
D) Devreden hiç akım geçmez
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle paralel devrelerin temel özelliklerini hatırlayalım. Elektrik devrelerinde ampullerin parlaklığı, üzerinden geçen akım ve üzerine düşen voltaj ile doğrudan ilişkilidir. Daha teknik bir ifadeyle, bir ampulün parlaklığı, harcadığı güç ($P$) ile doğru orantılıdır. Güç ise $P = V \cdot I$ veya $P = V^2/R$ formülleriyle ifade edilebilir, burada $V$ voltajı, $I$ akımı ve $R$ direnci temsil eder.
- Paralel Bağlantının Özelliği: Paralel bağlı devrelerde, her bir elemanın (bu durumda ampulün) üzerine düşen voltaj, devrenin ana voltaj kaynağının voltajına eşittir ve tüm paralel kollar için aynıdır. Yani, ampullerden biri çıkarılsa bile, diğer ampul hala doğrudan voltaj kaynağına bağlı kalır ve üzerine düşen voltaj değişmez.
- Başlangıç Durumu (İki Ampul): Devrede iki özdeş ampul paralel bağlıyken, her bir ampul ana kaynaktan gelen voltajın tamamını alır. Örneğin, pil 9 volt ise, her bir ampulün üzerine 9 volt düşer. Özdeş oldukları için dirençleri aynıdır ve bu voltaj altında aynı akımı çekerler, dolayısıyla aynı parlaklıkta yanarlar.
- Bir Ampulün Çıkarılması: Ampullerden biri devreden çıkarıldığında, o ampulün bulunduğu kol açık devre haline gelir ve o koldan akım geçmez. Ancak, diğer ampulün bulunduğu kol hala ana voltaj kaynağına bağlıdır.
- Kalan Ampul Üzerindeki Etki: Kalan ampul, hala doğrudan voltaj kaynağına bağlı olduğu için, üzerine düşen voltaj miktarı değişmez. Ampulün direnci de (özdeş bir ampul olduğu için) sabit kalır.
- Parlaklık Değişimi: Ampulün üzerine düşen voltaj ($V$) ve ampulün direnci ($R$) değişmediği için, ampulden geçen akım ($I = V/R$) de değişmez. Akım ve voltaj değişmediği için, ampulün harcadığı güç ($P = V \cdot I$ veya $P = V^2/R$) de değişmez. Güç değişmediği için, kalan ampulün parlaklığı da değişmez.
Bu nedenle, özdeş iki ampulün paralel bağlandığı bir devrede, ampullerden biri çıkarılırsa kalan ampulün parlaklığı değişmez.
Cevap C seçeneğidir.
