Yaya ve Müsellem ordusunun askerleri hizmet karşılığında aşağıdakilerden hangisini elde etmişlerdir?
A) Para (ulufe)
B) Tımar
C) Dirlik
D) Çiftbozan vergisinden muafiyet
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Osmanlı Devleti'nin ilk dönemlerinde kurulan önemli askeri birliklerden biri olan Yaya ve Müsellem ordusunun askerlerinin hizmetleri karşılığında ne gibi bir ayrıcalık elde ettikleri sorulmaktadır. Gelin, bu konuyu adım adım inceleyelim:
-
Yaya ve Müsellem Ordusu Kimdir?
Yaya ve Müsellem ordusu, Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve yükseliş dönemlerinde, özellikle Orhan Gazi zamanında oluşturulmuş ilk düzenli askeri birliklerdendir. "Yaya" piyade (yaya asker), "Müsellem" ise süvari (atlı asker) anlamına gelir. Bu askerler, genellikle savaş zamanında orduya katılır, barış zamanında ise kendi topraklarında tarım ve ziraatle uğraşırlardı.
-
Hizmetlerinin Karşılığı Ne Olabilirdi?
Bu askerler, devlet için önemli bir hizmet olan askeri görevlerini yerine getirirken, aynı zamanda sivil hayatlarında da çiftçilikle uğraşıyorlardı. Bu nedenle, devlet onlara hem askeri hizmetlerini teşvik etmek hem de sivil hayatlarındaki yüklerini hafifletmek amacıyla bazı ayrıcalıklar tanımıştır.
-
Seçenekleri Değerlendirelim:
-
A) Para (ulufe): Ulufe, Osmanlı'da Kapıkulu askerlerine (Yeniçeriler, Kapıkulu Sipahileri vb.) üç ayda bir verilen maaştır. Yaya ve Müsellem askerleri ise Kapıkulu sınıfına dahil değildi ve düzenli maaş almazlardı.
-
B) Tımar: Tımar, Osmanlı Devleti'nde devlete ait arazilerin (miri topraklar) gelirlerinin, belirli hizmetler karşılığında (genellikle asker besleme ve savaşa katılma) sipahilere bırakılması sistemidir. Tımarlı Sipahiler, eyaletlerdeki atlı askerlerdi. Yaya ve Müsellem askerleri doğrudan tımar sahibi değillerdi.
-
C) Dirlik: Dirlik, genel olarak devlete ait toprakların gelirlerinin, hizmet karşılığında belirli kişilere verilmesi sistemidir. Tımar da bir dirlik türüdür. Yaya ve Müsellem askerleri doğrudan bir dirlik sahibi olmaktan ziyade, daha çok vergi muafiyetleri gibi ayrıcalıklar elde etmişlerdir. Bu seçenek, doğru cevabı tam olarak karşılamaz çünkü daha spesifik bir ayrıcalık aranmaktadır.
-
D) Çiftbozan vergisinden muafiyet: Çiftbozan vergisi, Osmanlı Devleti'nde toprağını izinsiz ve mazeretsiz olarak üç yıl üst üste ekmeyen veya terk eden reayadan (çiftçilerden) alınan bir cezai vergidir. Yaya ve Müsellem askerleri, savaşlara katıldıkları için uzun süre tarlalarından uzak kalabiliyorlardı. Bu durum, onların tarlalarını ekememelerine veya terk etmelerine neden olabilirdi. İşte bu yüzden, devlet onlara bu vergi yükünden muafiyet tanıyarak hem askeri hizmetlerini ödüllendirmiş hem de sivil hayatlarındaki mağduriyetlerini gidermiştir. Bu muafiyet, onların en önemli ayrıcalıklarından biriydi.
Bu bilgiler ışığında, Yaya ve Müsellem ordusunun askerlerinin hizmetleri karşılığında elde ettikleri en önemli ayrıcalıklardan birinin çiftbozan vergisinden muafiyet olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
