Kütlesi 5 kg olan bir cisme 30 N'luk yatay kuvvet uygulanıyor. Cisim 4 m/s² ivme ile hareket ediyor. Buna göre cisim ile yüzey arasındaki sürtünme katsayısı kaçtır? (g = 10 m/s²)
A) 0,1Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek, cisimlerin hareketini ve sürtünme kuvvetini nasıl hesapladığımızı birlikte öğrenelim. Unutmayın, fizik problemlerini çözerken en önemli adım, olayı doğru analiz etmek ve kuvvetleri belirlemektir!
Öncelikle soruda bize hangi bilgiler verilmiş ve bizden ne isteniyor, bunları netleştirelim:
Bir cisme etki eden kuvvetleri görselleştirmek, problemi anlamanın anahtarıdır. Cisme etki eden kuvvetler şunlardır:
Şimdi normal kuvveti hesaplayalım:
$N = G = m \cdot g$
$N = 5 \text{ kg} \cdot 10 \text{ m/s}^2 = 50 \text{ N}$
Cisim yatayda ivmeli hareket ettiğine göre, yatayda bir net kuvvet vardır. Newton'un İkinci Yasası'na göre net kuvvet ($F_{net}$), kütle ($m$) ile ivmenin ($a$) çarpımına eşittir: $F_{net} = m \cdot a$.
Yatayda cisme etki eden kuvvetler, uygulanan kuvvet ve sürtünme kuvvetidir. Uygulanan kuvvet hareket yönünde, sürtünme kuvveti ise hareket yönüne zıttır. Bu durumda net kuvvet:
$F_{net} = F_{uygulanan} - F_s$
Bu iki ifadeyi birleştirelim:
$F_{uygulanan} - F_s = m \cdot a$
Şimdi bilinen değerleri yerine koyalım:
$30 \text{ N} - F_s = 5 \text{ kg} \cdot 4 \text{ m/s}^2$
$30 \text{ N} - F_s = 20 \text{ N}$
Buradan sürtünme kuvvetini ($F_s$) bulabiliriz:
$F_s = 30 \text{ N} - 20 \text{ N} = 10 \text{ N}$
Sürtünme kuvvetinin formülü $F_s = \mu_s \cdot N$'dir. Biz $F_s$'yi ($10 \text{ N}$) ve $N$'yi ($50 \text{ N}$) bulduk. Şimdi bu değerleri formülde yerine koyarak sürtünme katsayısı ($\mu_s$) değerini bulabiliriz:
$10 \text{ N} = \mu_s \cdot 50 \text{ N}$
Sürtünme katsayısını yalnız bırakalım:
$\mu_s = \frac{10 \text{ N}}{50 \text{ N}}$
$\mu_s = \frac{1}{5}$
$\mu_s = 0.2$
Sürtünme katsayısının birimi yoktur, çünkü iki kuvvetin oranından elde edilir.
Böylece cisim ile yüzey arasındaki sürtünme katsayısını $0.2$ olarak bulmuş olduk. Harika bir iş çıkardınız!
Cevap B seçeneğidir.