4. "Gençliğinde çok iyi bir basketbolcuymuş." cümlesinde ek fiilin aldığı kip aşağıdakilerden hangisidir?
A) Görülen geçmiş zaman
B) Öğrenilen geçmiş zaman
C) Şart kipi
D) Geniş zaman
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, ek fiilin cümledeki kullanımını ve hangi kipi aldığını bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- 1. Ek Fiili Tespit Edelim: "Gençliğinde çok iyi bir basketbolcuymuş." cümlesinde yüklem "basketbolcuymuş" kelimesidir. Burada "basketbolcu" bir isimdir ve isimleri yüklem yapan ek fiil, "-ymış" ekidir. Bu ek, aslında "imiş" ek fiilinin kısaltılmış halidir.
- 2. Ek Fiilin Anlamını Çözelim: "imiş" ek fiili, Türkçede "öğrenilen geçmiş zaman" (duyulan geçmiş zaman) kipini oluşturur. Bu kip, bir olayın veya durumun doğrudan gözlemlenmediğini, sonradan başkasından duyulduğunu, öğrenildiğini veya bir çıkarım yoluyla anlaşıldığını ifade eder.
- 3. Cümledeki Anlamı Değerlendirelim: "Gençliğinde çok iyi bir basketbolcuymuş." cümlesi, konuşan kişinin bu bilgiyi gençlik döneminde bizzat görmediğini, ancak sonradan birinden duyduğunu veya bir şekilde öğrendiğini belirtir. Örneğin, "Meğer gençliğinde çok iyi bir basketbolcuymuş!" gibi bir anlam taşır.
- 4. Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Görülen geçmiş zaman: Ek fiilin görülen geçmiş zamanı "-idi" şeklindedir (örneğin: basketbolcuydu). Bu kip, olayın bizzat görüldüğünü veya yaşandığını ifade eder. Cümlemizdeki ek bu değildir.
- B) Öğrenilen geçmiş zaman: Ek fiilin öğrenilen geçmiş zamanı "-imiş" şeklindedir (örneğin: basketbolcuymuş). Bu kip, olayın duyulduğunu veya sonradan öğrenildiğini ifade eder. Cümlemizdeki ek tam olarak budur.
- C) Şart kipi: Ek fiilin şart kipi "-ise" şeklindedir (örneğin: basketbolcuysa). Bu kip, bir koşul veya şart bildirir. Cümlemizdeki ek bu değildir.
- D) Geniş zaman: Ek fiilin geniş zamanı "-idir" şeklindedir (örneğin: basketbolcudur). Bu kip, genel bir yargıyı veya her zaman geçerli bir durumu ifade eder. Cümlemizdeki ek bu değildir.
Bu analizler sonucunda, "basketbolcuymuş" kelimesindeki ek fiilin "öğrenilen geçmiş zaman" kipini aldığını açıkça görmekteyiz.
Cevap B seçeneğidir.
