7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil düşmüştür?
A) O, sınıfımızın en çalışkanı.
B) Bu ev daha güzeldi.
C) Yarın sabah burada olacakmış.
D) Dün akşam çok yorgundum.
Sevgili öğrenciler, bu soruda ek fiilin ne olduğunu ve hangi durumlarda düşebileceğini iyi anlamamız gerekiyor. Haydi, adım adım inceleyelim!
Ek Fiil (Ek Eylem) Nedir?
- Ek fiil, isim soylu sözcükleri (isim, sıfat, zamir vb.) yüklem yapan veya basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapan "imek" fiilidir.
- Ek fiilin dört kipi vardır:
- Görülen (Bilinen) Geçmiş Zaman: -idi (geldiydi, güzeldi)
- Öğrenilen (Duyulan) Geçmiş Zaman: -imiş (gelmişmiş, güzelmiş)
- Şart Kipi: -ise (geldiyse, güzelse)
- Geniş Zaman: -dir (gelirdir, güzeldir)
- Özellikle isim soylu sözcükleri yüklem yaparken geniş zaman eki olan "-dir" eki çoğu zaman düşebilir. İşte sorumuz tam da bu düşme durumunu arıyor.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) O, sınıfımızın en çalışkanı.
- Bu cümlede yüklem "sınıfımızın en çalışkanı" söz grubudur. Bu bir isim tamlamasıdır.
- Ek fiil, isim soylu sözcükleri yüklem yaparken geniş zamanda genellikle düşebilir. Burada kastedilen aslında "O, sınıfımızın en çalışkanıdır." cümlesidir.
- "dır/dir" ek fiili düşürüldüğü için bu seçenekte ek fiil düşmüştür.
B) Bu ev daha güzeldi.
- Bu cümlede yüklem "güzeldi" sözcüğüdür.
- "güzel" (sıfat) sözcüğüne "-di" (ek fiilin görülen geçmiş zamanı) eki gelerek onu yüklem yapmıştır.
- Burada ek fiil düşmemiş, aksine açıkça kullanılmıştır.
C) Yarın sabah burada olacakmış.
- Bu cümlede yüklem "olacakmış" sözcüğüdür.
- "olacak" (gelecek zamanlı fiil) sözcüğüne "-mış" (ek fiilin öğrenilen geçmiş zamanı) eki gelerek onu birleşik zamanlı yapmıştır.
- Burada ek fiil düşmemiş, açıkça kullanılmıştır.
D) Dün akşam çok yorgundum.
- Bu cümlede yüklem "yorgundum" sözcüğüdür.
- "yorgun" (sıfat) sözcüğüne "-du" (ek fiilin görülen geçmiş zamanı) ve "-m" (birinci tekil şahıs eki) ekleri gelerek onu yüklem yapmıştır.
- Burada ek fiil düşmemiş, açıkça kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, A seçeneğindeki cümlede "dır/dir" ek fiili düşerek bir isim tamlamasını yüklem yapmıştır. Diğer seçeneklerde ise ek fiil açıkça kullanılmıştır.
Cevap A seçeneğidir.
