Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonlarının gerçekleştiği, suyun fotolizinin ve ATP sentezinin yapıldığı, klorofil pigmentlerinin bulunduğu özelleşmiş zar sistemini bulmamız isteniyor. Fotosentez konusundaki bilgilerinizi hatırlayarak bu soruyu adım adım çözelim.
- Öncelikle, fotosentez iki ana aşamadan oluşur: ışığa bağımlı reaksiyonlar ve ışıktan bağımsız reaksiyonlar (Calvin döngüsü). Soru, ışığa bağımlı reaksiyonların gerçekleştiği yeri soruyor.
- Işığa bağımlı reaksiyonlar sırasında ışık enerjisi emilir, su molekülleri parçalanır (fotoliz), oksijen açığa çıkar, ATP ve NADPH üretilir. Bu olaylar, kloroplastların içinde bulunan özel bir zar sisteminde gerçekleşir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Stroma: Stroma, kloroplastın içini dolduran jel benzeri sıvıdır. Işıktan bağımsız reaksiyonlar (Calvin döngüsü) burada gerçekleşir. Yani, ATP ve NADPH kullanılarak karbondioksitten şeker sentezi burada yapılır. Ancak ışığa bağımlı reaksiyonlar, suyun fotolizi ve klorofilin bulunduğu yer burası değildir.
- B) Tilakoid zar: Tilakoidler, kloroplastın içinde üst üste dizilmiş yassı keseciklerdir. Bu keseciklerin zarları (tilakoid zar), klorofil ve diğer fotosentetik pigmentleri içerir. Işık enerjisi bu pigmentler tarafından emilir. Suyun fotolizi (ışık yardımıyla suyun parçalanması) ve elektron taşıma sistemi aracılığıyla ATP sentezi (fotofosforilasyon) bu zar üzerinde gerçekleşir. Bu tanım, soruda belirtilen tüm özelliklere uymaktadır.
- C) Nükleer zar: Nükleer zar, ökaryot hücrelerde çekirdeği çevreleyen çift katlı bir zardır. Hücrenin genetik materyalini korur ve madde geçişini düzenler. Fotosentez ile doğrudan bir ilişkisi yoktur.
- D) Golgi zarı: Golgi aygıtı, hücrede proteinlerin ve lipidlerin işlenmesi, paketlenmesi ve salgılanmasından sorumlu bir organeldir. Fotosentez ile hiçbir ilgisi yoktur.
- Bu bilgiler ışığında, ışığa bağımlı reaksiyonların, suyun fotolizinin, ATP sentezinin ve klorofil pigmentlerinin bulunduğu özelleşmiş zar sisteminin tilakoid zar olduğu açıktır.
Cevap B seçeneğidir.
