Sevgili öğrenciler, bu soruda bir bireyin sınavda başarısızlık korkusuyla yaşadığı kaygının performansını olumsuz etkilemesi durumu ele alınıyor. Bu durumu en iyi açıklayan kavramı bulmak için seçenekleri tek tek inceleyelim.
-
A) Özgecilik: Özgecilik, bireyin kendi çıkarını gözetmeksizin başkalarının iyiliği için hareket etmesi, fedakarlık yapması anlamına gelir. Soru metnindeki durum, bireyin kendi sınav başarısı ve kaygısıyla ilgili olduğu için özgecilik kavramıyla uyuşmamaktadır.
-
B) Öz-yeterlik: Öz-yeterlik, bir bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme veya belirli bir durumla başa çıkma yeteneğine olan inancıdır. Eğer bir bireyin sınavda başarılı olacağına dair inancı (öz-yeterliği) düşükse, bu durum sınavda başarısız olacağı korkusuyla sürekli kaygı yaşamasına neden olabilir. Bu kaygı da doğal olarak performansını olumsuz etkileyecektir. Soru metnindeki durum, tam olarak düşük öz-yeterliğin bir sonucunu yansıtmaktadır. Birey, kendi yeteneklerine olan inancı zayıf olduğu için kaygı duymakta ve bu da performansını düşürmektedir.
-
C) Öznel iyi oluş: Öznel iyi oluş, bireyin yaşamından genel olarak ne kadar memnun olduğu, ne kadar mutlu hissettiği ve olumlu duyguları ne sıklıkta deneyimlediği ile ilgili genel bir kavramdır. Sınav kaygısı belirli bir duruma özgü bir duygu iken, öznel iyi oluş daha geniş bir yaşam memnuniyetini ifade eder. Dolayısıyla soru metnindeki durumu doğrudan açıklamaz.
-
D) Öznel norm: Öznel norm, bir bireyin belirli bir davranışı sergilemesi gerektiğine dair çevresindeki önemli kişilerin (aile, arkadaşlar vb.) beklentilerini veya baskısını algılamasıdır. Soru metnindeki kaygı, dışsal bir sosyal baskıdan ziyade bireyin kendi içsel inançları ve korkularıyla ilgilidir. Bu nedenle öznel norm bu durumu açıklamaz.
Yukarıdaki açıklamalara baktığımızda, bireyin sınavda başarısız olacağı korkusuyla yaşadığı kaygı ve bunun performansa olumsuz etkisi, bireyin kendi yeteneklerine olan inancının (öz-yeterliğinin) düşük olmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Cevap B seçeneğidir.
