CO2 ve SiO2 bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) CO2 moleküler, SiO2 ise ağ örgülü yapıdadır.Sevgili öğrenciler, bu soruda CO2 (karbondioksit) ve SiO2 (silisyum dioksit) bileşiklerinin özelliklerini karşılaştırarak, verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulacağız. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. CO2, karbon ve oksijen atomları arasında kovalent bağlarla oluşan, bağımsız moleküllerden oluşan bir bileşiktir. Bu moleküller arasında zayıf etkileşimler (London kuvvetleri) bulunur. SiO2 (kuvars), silisyum ve oksijen atomlarının kovalent bağlarla birbirine bağlanarak oluşturduğu, üç boyutlu, sürekli ve devasa bir ağ yapısına sahiptir. Bu tür yapılar "kovalent ağ örgülü" veya "makromoleküler" yapılar olarak adlandırılır.
Bu ifade de doğrudur. CO2 moleküler yapıda olduğu için, molekülleri bir arada tutan zayıf etkileşimleri kırmak için çok az enerji gerekir. Bu nedenle CO2'nin erime noktası (daha doğrusu süblimleşme noktası) oldukça düşüktür (yaklaşık $-78.5 \text{ }^\circ\text{C}$). SiO2 ise kovalent ağ örgülü yapıda olduğu için, atomlar arasındaki güçlü kovalent bağları kırmak çok yüksek enerji gerektirir. Bu yüzden SiO2'nin erime noktası çok yüksektir (yaklaşık $1700 \text{ }^\circ\text{C}$).
Bu ifade yanlıştır. CO2, suda çözündüğünde karbonik asit ($H_2CO_3$) oluşturur ve bu da çözeltinin pH değerini düşürerek asidik bir ortam yaratır: $CO_2(g) + H_2O(l) \rightleftharpoons H_2CO_3(aq)$. Bu nedenle CO2 asidik bir oksittir ve suda asidik çözelti oluşturur. Ancak SiO2 (silisyum dioksit veya kum), suda neredeyse hiç çözünmez. Asidik bir oksit olmasına rağmen, suda çözünürlüğü yok denecek kadar az olduğu için, suda çözündüğünde asidik bir çözelti oluşturmaz. Bu nedenle bu ifade hatalıdır.
Bu ifade doğrudur. Hem CO2'de (karbon ve oksijen) hem de SiO2'de (silisyum ve oksijen) atomlar arasında elektron paylaşımıyla oluşan kovalent bağlar bulunur. Karbon, silisyum ve oksijenin hepsi ametal elementlerdir ve ametaller kendi aralarında genellikle kovalent bağlar oluşturur.
Yukarıdaki analizler sonucunda, C seçeneğindeki ifadenin yanlış olduğunu görmekteyiz. Çünkü SiO2 suda çözünmez ve dolayısıyla asidik bir çözelti oluşturmaz.
Cevap C seçeneğidir.
