Bir populasyonun büyüklüğü; doğum oranı, ölüm oranı, göçler ve taşıma kapasitesi gibi faktörlerden etkilenir. Aşağıdaki grafiklerden hangisi bir populasyonun taşıma kapasitesine ulaştıktan sonraki değişimini doğru şekilde gösterir?
A) Sabit artış gösteren düz bir çizgi
B) Sürekli azalan bir eğri
C) Dalgalanma gösteren bir eğri
D) Üssel artış gösteren bir eğri
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek populasyon dinamiği konusunu daha iyi anlayalım.
Taşıma Kapasitesi Nedir?
- Taşıma kapasitesi, bir ortamın sürdürebileceği maksimum birey sayısıdır. Yani, kaynakların (besin, su, barınak vb.) sınırlı olması nedeniyle bir populasyonun daha fazla büyüyemediği noktadır.
Populasyon Büyüklüğünü Etkileyen Faktörler:
- Doğum Oranı: Populasyona yeni bireylerin katılması, populasyonu büyütür.
- Ölüm Oranı: Populasyondan bireylerin ayrılması, populasyonu küçültür.
- Göçler: İç göç (immigrasyon) populasyonu büyütürken, dış göç (emigrasyon) populasyonu küçültür.
- Taşıma Kapasitesi: Ortamın kaynakları sınırlı olduğundan, populasyon belirli bir büyüklüğe ulaştığında büyüme hızı yavaşlar veya durur.
Grafiklerin İncelenmesi:
- A) Sabit artış gösteren düz bir çizgi: Bu grafik, kaynakların sınırsız olduğu ve populasyonun sürekli olarak aynı hızda büyüdüğü bir durumu ifade eder. Ancak, gerçek hayatta kaynaklar sınırlıdır, bu nedenle bu durum sürdürülebilir değildir.
- B) Sürekli azalan bir eğri: Bu grafik, populasyonun sürekli olarak küçüldüğü bir durumu ifade eder. Taşıma kapasitesine ulaştıktan sonra populasyonun sürekli azalması beklenmez.
- C) Dalgalanma gösteren bir eğri: Bu grafik, populasyonun taşıma kapasitesi etrafında dalgalandığı bir durumu ifade eder. Populasyon taşıma kapasitesine yaklaştığında, kaynaklar azalır ve ölüm oranı artar. Bu durum populasyonun bir miktar azalmasına neden olur. Kaynaklar tekrar arttığında ise doğum oranı artar ve populasyon tekrar büyür. Bu döngü, populasyonun taşıma kapasitesi etrafında dalgalanmasına neden olur.
- D) Üssel artış gösteren bir eğri: Bu grafik, populasyonun çok hızlı bir şekilde büyüdüğü bir durumu ifade eder. Bu durum, kaynakların bol olduğu ve rekabetin az olduğu durumlarda görülebilir. Ancak, taşıma kapasitesine ulaşıldığında bu büyüme durur.
Sonuç:
Taşıma kapasitesine ulaşıldıktan sonra, populasyon büyüklüğü genellikle dalgalanma gösterir. Bu dalgalanmalar, kaynakların mevcudiyetine ve diğer çevresel faktörlere bağlı olarak ortaya çıkar. Bu nedenle, doğru cevap C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
