Ekstansif tarımın gelişmiş ülkelerde azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tarım arazilerinin azalması
B) Nüfus artış hızının yavaşlaması
C) Tarımda verimliliğin ön plana çıkması
D) İklim değişikliklerinin etkisi
Merhaba öğrenciler,
Bu soruda, gelişmiş ülkelerde ekstansif tarımın neden azaldığını anlamamız isteniyor. Öncelikle ekstansif tarımın ne olduğunu ve gelişmiş ülkelerin genel özelliklerini hatırlayalım:
- Ekstansif tarım: Geniş tarım alanlarında, birim alandan elde edilen verimin düşük olduğu, genellikle doğal koşullara bağımlı, az sermaye ve teknoloji kullanılan tarım yöntemidir. Daha çok kuru tarım alanlarında veya hayvancılıkta görülür.
- Gelişmiş ülkeler: Yüksek teknolojiye, sermayeye, nitelikli işgücüne sahip, sanayi ve hizmet sektörlerinin baskın olduğu ülkelerdir. Bu ülkelerde tarım sektörü genellikle daha az işgücüyle ve daha modern yöntemlerle yapılır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Tarım arazilerinin azalması: Gelişmiş ülkelerde kentleşme ve sanayileşme nedeniyle tarım arazileri azalabilir. Ancak bu durum, kalan arazilerin daha verimli kullanılması gerekliliğini ortaya çıkarır, ekstansif tarımın azalmasının doğrudan ve tek temel nedeni değildir. Azalan arazide bile verimlilik artışı hedeflenir.
- B) Nüfus artış hızının yavaşlaması: Gelişmiş ülkelerde nüfus artış hızı düşüktür, hatta bazı yerlerde nüfus azalması görülür. Bu durum gıda talebini etkilese de, ekstansif tarımın azalmasının temel nedeni değildir. Nüfus azalsa bile, kalan nüfusun daha kaliteli ve çeşitli gıda talebi, verimli tarımı teşvik eder.
- C) Tarımda verimliliğin ön plana çıkması: Gelişmiş ülkelerde tarım, yüksek teknoloji ve sermaye kullanılarak yapılır. Amaç, birim alandan veya birim işgücünden maksimum verimi almaktır. Ekstansif tarım ise düşük verimlilikle karakterizedir. Gelişmiş ülkeler, kısıtlı ve değerli olan tarım arazilerini, işgücünü ve sermayeyi en etkin şekilde kullanarak daha fazla ürün elde etmeyi hedeflerler. Bu nedenle, düşük verimli ekstansif tarım yerine, yüksek verimli (intensif) tarım yöntemlerine yönelirler. Bu, ekstansif tarımın gelişmiş ülkelerde azalmasının en temel ve belirleyici nedenidir.
- D) İklim değişikliklerinin etkisi: İklim değişiklikleri tarımı küresel olarak etkileyen önemli bir faktördür ve tarım yöntemlerinin adaptasyonunu gerektirebilir. Ancak bu, gelişmiş ülkelerin ekstansif tarımdan uzaklaşmasının ana motivasyonu değildir. İklim değişikliği, verimli tarım tekniklerinin adaptasyonunu daha da önemli hale getirebilir, ancak temel neden verimlilik arayışıdır.
Sonuç olarak, gelişmiş ülkelerdeki teknolojik ilerleme, sermaye birikimi ve kaynakların (arazi, işgücü) etkin kullanımı isteği, tarımda verimliliği ön plana çıkarmıştır. Düşük verimli ekstansif tarım bu yaklaşıma uymadığı için giderek azalmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
