Deride bulunan ve basınç, sıcaklık, ağrı gibi farklı uyaranları algılayan reseptörler aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) Meissner cisimcikleri - Ağrı
B) Pacinian cisimcikleri - Basınç
C) Serbest sinir uçları - Dokunma
D) Ruffini cisimcikleri - Soğuk
Merhaba sevgili öğrenciler! Vücudumuzun en büyük organı olan derimiz, dış dünyayla sürekli iletişim halindedir. Bu iletişimi sağlayan en önemli yapılar ise derideki duyu reseptörleridir. Bu reseptörler sayesinde dokunma, basınç, sıcaklık, soğukluk ve ağrı gibi farklı uyaranları algılarız. Şimdi sorumuzdaki eşleştirmeleri adım adım inceleyelim:
- A) Meissner cisimcikleri - Ağrı:
- Meissner cisimcikleri, özellikle parmak uçları, dudaklar ve avuç içi gibi tüysüz deride yoğun olarak bulunan ve hafif dokunma ile iki nokta ayrımını (diskriminatif dokunma) algılamaktan sorumlu reseptörlerdir.
- Ağrı duyusu ise genellikle serbest sinir uçları tarafından algılanır. Bu nedenle, bu eşleştirme yanlıştır.
- B) Pacinian cisimcikleri - Basınç:
- Pacinian cisimcikleri (Lamelli cisimcikler olarak da bilinir), derinin daha derin katmanlarında ve eklemler, tendonlar gibi iç organlarda bulunan büyük reseptörlerdir.
- Bu cisimcikler, özellikle derin basınç ve titreşim duyusunu algılamakta uzmanlaşmıştır. Bir şeye sıkıca bastırdığımızda veya bir titreşim hissettiğimizde Pacinian cisimcikleri devreye girer. Bu eşleştirme doğrudur.
- C) Serbest sinir uçları - Dokunma:
- Serbest sinir uçları, derinin üst katmanlarında yaygın olarak bulunan ve farklı uyaranları algılayabilen en basit reseptörlerdir.
- Bu uçlar, ağrı, sıcaklık (hem sıcak hem soğuk) ve kaba dokunma (non-diskriminatif dokunma) duyularını algılamaktan sorumludur. Dokunma duyusunu algılasalar da, özellikle ağrı ve sıcaklık algısındaki rolleri daha belirgindir. Meissner cisimcikleri gibi daha özelleşmiş dokunma reseptörleri de vardır. Bu eşleştirme, serbest sinir uçlarının temel işlevini tam olarak yansıtmadığı için en doğru ifade değildir.
- D) Ruffini cisimcikleri - Soğuk:
- Ruffini cisimcikleri, derinin derin katmanlarında bulunan ve sürekli basınç, derinin gerilmesi ve sıcaklık (ılık) duyusunu algılamaktan sorumlu reseptörlerdir.
- Soğuk duyusu ise yine serbest sinir uçları tarafından veya özel soğuk reseptörleri (Krause uç cisimcikleri olarak da bilinir, ancak günümüzde serbest sinir uçlarının bir varyasyonu olduğu düşünülür) tarafından algılanır. Bu nedenle, bu eşleştirme yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Pacinian cisimciklerinin derin basınç ve titreşim duyusunu algılaması doğru bir eşleştirmedir.
Cevap B seçeneğidir.
