Soru: Bir araştırmaya göre, bir ülkedeki eğitim seviyesi yükseldikçe suç oranlarında belirgin bir düşüş yaşanmaktadır. Bu önermeden hareketle aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Suç oranlarının düşmesinin tek nedeni eğitimdir.
B) Eğitim seviyesi düşük olan her ülkede suç oranları yüksektir.
C) Eğitim seviyesinin yükselmesi, suç oranlarının azalması için bir neden olarak sunulmuştur.
D) Suç oranları artarsa eğitim seviyesi düşer.
E) Eğitim seviyesi ile suç oranları arasında hiçbir ilişki yoktur.
Çözüm: ALES akıl yürütme sorularında en sık yapılan hata, neden-sonuç ilişkisini "tek neden" veya "tersine zorunluluk" olarak algılamaktır. Metinde eğitimin yükselmesi bir neden, suç oranlarının düşmesi ise bir sonuç olarak verilmiştir. C seçeneği bu ilişkiyi doğrudan tanımlar. A seçeneği "tek neden" dediği için, B ve D seçenekleri ise mantıksal olarak "tersinin doğruluğunu" (eğer $p \rightarrow q$ ise $\neg p \rightarrow \neg q$ her zaman doğru değildir) iddia ettiği için elenir.
