🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2. Dönem 1. Yazılı Ülke Geneli Ortak Sınav Test Çöz Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 64
Soru:
Eski bir konağın avlusunda, tozlu taşların üzerinde oturmuş, elindeki yıpranmış deftere bir şeyler karalıyordu. Güneş batmak üzereydi ve gökyüzü turuncu-kızıl tonlara bürünmüştü. Konağın pencerelerinden hafif bir rüzgarla içeri sızan yasemin kokusu, onu çocukluğuna götürmüştü. Birden, arkasından gelen ayak sesleriyle irkildi. Sesler yaklaşıyordu...

Bu parçadan hareketle, yazarın bundan sonraki bölümde ne anlatacağını tahmin etmek için aşağıdaki seçeneklerden hangisi en uygundur?
A) Karakterin geçmişine dair derinlemesine bir anlatım başlayacaktır.
B) Ayak seslerinin sahibinin kim olduğu ve geliş amacı açıklanacaktır.
C) Konağın mimarisi hakkında detaylı bilgiler verilecektir.
D) Güneşin batışı ve doğa tasvirleri devam edecektir.
E) Karakterin defterine yazdıklarının içeriği açıklanacaktır.
Doğru Cevap: B

✍️ Çözüm:

Bu soruda, verilen metnin son kısmında oluşturulan beklenti ve gerilimden yola çıkarak, hikayenin bundan sonraki akışını tahmin etmemiz istenmektedir. Metnin son cümlesi, "Birden, arkasından gelen ayak sesleriyle irkildi. Sesler yaklaşıyordu..." şeklinde bitmektedir. Bu ifade, karakterin yaşadığı ani bir durumu ve dışarıdan gelen bir etkiyi belirtir.


Şıkları tek tek inceleyelim:


  • A) Karakterin geçmişine dair derinlemesine bir anlatım başlayacaktır. Metinde "onu çocukluğuna götürmüştü" ifadesi geçse de, son anda ortaya çıkan ayak sesleri, hikayenin odak noktasını geçmişten anlık bir olaya kaydırmıştır. Bu nedenle, geçmişe dönüşten ziyade, mevcut olayın çözümlenmesi beklenir.

  • B) Ayak seslerinin sahibinin kim olduğu ve geliş amacı açıklanacaktır. Metnin sonundaki "ayak sesleriyle irkildi" ve "Sesler yaklaşıyordu" ifadeleri, okuyucuda kimin geldiği ve neden geldiği konusunda bir merak uyandırır. Hikaye, bu gerilimi çözmek ve yeni gelen karakteri tanıtmak üzerine devam edecektir. Bu, parçanın bıraktığı en güçlü tahmindir.

  • C) Konağın mimarisi hakkında detaylı bilgiler verilecektir. Metinde konak bir mekan olarak bahsedilse de, mimarisi hakkında detaylı bilgi verileceğine dair bir ipucu bulunmamaktadır. Ana odak, karakterin hisleri ve ayak sesleriyle oluşan gerilim üzerindedir.

  • D) Güneşin batışı ve doğa tasvirleri devam edecektir. "Güneş batmak üzereydi ve gökyüzü turuncu-kızıl tonlara bürünmüştü" ifadesi bir atmosfer tasviridir. Ancak metnin sonunda bu tasvir kesilmiş, yerine bir olay örgüsü (ayak sesleri) başlamıştır. Bu nedenle, doğa tasvirlerinin devam etmesi olası değildir.

  • E) Karakterin defterine yazdıklarının içeriği açıklanacaktır. Karakterin deftere bir şeyler karaladığı belirtilse de, metnin son kısmında bu defterin içeriğiyle ilgili bir beklenti oluşturulmamıştır. Odak noktası, dışarıdan gelen seslerdir.

Sonuç olarak, metnin sonunda yaratılan ani gerilim ve yeni bir unsurun (ayak sesleri) ortaya çıkması, hikayenin bu yeni unsurun etrafında şekilleneceğini göstermektedir. Bu nedenle, ayak seslerinin sahibinin ve geliş amacının açıklanması en mantıklı ve uygun tahmindir.