Soru: Bir kişi sıcak bir günde dışarıda koşuyor. Vücut sıcaklığı yükselmeye başladığında, denetleyici ve düzenleyici sistemler nasıl çalışarak vücut sıcaklığını normale döndürmeye çalışır? Adım adım açıklayınız.
Çözüm:
- Algılama: Derideki termoreseptörler (sıcaklık algılayıcıları) vücut sıcaklığındaki artışı tespit eder.
- Bilgi İletimi: Bu bilgi sinirler aracılığıyla beyindeki hipotalamusa (denetleyici merkez) iletilir.
- Değerlendirme ve Karar: Hipotalamus, normal vücut sıcaklığı (yaklaşık 37°C) ile mevcut sıcaklığı karşılaştırır ve sıcaklığın düşürülmesi gerektiğine karar verir.
- Emir İletimi: Hipotalamus, sinir sistemi ve hormonal sistem aracılığıyla düzenleyici organlara emirler gönderir.
- Düzenleyici Tepkiler:
- Ter bezleri aktive olur ve terleme başlar (ter buharlaşırken vücut ısısını uzaklaştırır).
- Derideki kan damarları genişler (vazodilatasyon), böylece daha fazla kan deri yüzeyine gelir ve ısı kaybı artar.
- Metabolizma hızı düşürülerek ısı üretimi azaltılabilir.
- Geri Bildirim: Vücut sıcaklığı normale döndüğünde, termoreseptörler bu durumu hipotalamusa bildirir ve tepkiler durdurulur (negatif geri bildirim).
