6. sınıf fen bilimleri 2. dönem 2. yazılı senaryoları Çözümlü örnek Sorular

Açıklama: Su, donduğunda hacmi artar ve yoğunluğu azalır. Bu nedenle buz, sıvı suyun üzerinde yüzer. Yoğunluğu daha az olan madde, yoğunluğu daha fazla olan sıvının üzerinde yüzer.

Bu durum, kış aylarında göl ve denizlerin yüzeyden donmasını sağlar. Yüzeyde oluşan buz tabakası, alttaki suyu soğuk havadan yalıtır ve suyun tamamen donmasını engeller. Bu yalıtım sayesinde su altında yaşayan balıklar ve diğer canlılar, kışın aşırı soğuklara rağmen yaşamlarını sürdürebilirler. Eğer buz sudan daha yoğun olsaydı, donduğunda dibe çökerdi ve göller, denizler dipten başlayarak donardı. Bu da su canlılarının yaşaması için uygun bir ortam bırakmazdı.

Şıkları inceleyelim:

• A) Buzun yoğunluğu, sıvı suyun yoğunluğundan daha az olduğu için buz su üzerinde yüzer. Bu ifade doğrudur. Buzun yoğunluğu yaklaşık $0.9 \text{ g/cm}^3$ iken, sıvı suyun yoğunluğu yaklaşık $1.0 \text{ g/cm}^3$'tür.
• B) Su yüzeyinde oluşan buz tabakası, altındaki suyun soğuk havayla temasını keserek ısı yalıtımı sağlar. Bu ifade doğrudur ve buzun canlılar için önemini açıklar.
• C) Buz tabakası sayesinde su altında yaşayan canlılar, kışın aşırı soğuklardan korunarak yaşamlarını sürdürebilirler. Bu ifade doğrudur ve buzun yalıtım özelliğinin bir sonucudur.
• D) Donan göl ve denizlerde buzun dibe çökmesi, su altı canlılarının yaşam alanlarını genişletir. Bu ifade yanlıştır. Buz dibe çökmez, su üzerinde yüzer. Eğer buz dibe çökseydi, su altı canlılarının yaşam alanını daraltır ve yaşamlarını tehlikeye atardı, yaşam alanlarını genişletmezdi.

Bu nedenle, yanlış olan ifade D seçeneğidir.