Soru:
Atatürk ilke ve inkılaplarının temel esaslarından biri olan Milli Egemenlik anlayışı, devlet yönetiminde milletin iradesinin üstünlüğünü vurgular. Bu esas doğrultusunda gerçekleştirilen aşağıdaki inkılaplardan hangisi, doğrudan milletin yönetime katılmasını ve kendi geleceğini belirlemesini sağlamıştır?
A) Saltanatın kaldırılması
B) Latin Harflerinin kabulü
C) Kılık Kıyafet İnkılabı
D) Soyadı Kanunu
Doğru Cevap: A
✍️ Çözüm:Atatürkçülüğün temel esaslarından biri olan Milli Egemenlik, devlet idaresinde yetkinin kayıtsız şartsız millete ait olması demektir. Bu ilke, halkın kendi kendini yönetme hakkını ve iradesini ifade eder.
Seçenekleri incelediğimizde:
- A) Saltanatın kaldırılması: $1$ Kasım $1922$ tarihinde gerçekleştirilen Saltanatın kaldırılması, yüzyıllardır süregelen tek kişilik, babadan oğula geçen monarşik yönetime son vermiştir. Bu inkılapla, egemenlik hakkı padişahın elinden alınarak doğrudan Türk milletine devredilmiştir. Bu durum, milletin kendi yöneticilerini seçme ve kendi geleceğini belirleme yolunu açarak milli egemenliğin en somut adımlarından biri olmuştur.
- B) Latin Harflerinin kabulü: $1928$ yılında kabul edilen Latin Harfleri, okuma-yazmayı kolaylaştırmayı, eğitimi yaygınlaştırmayı ve çağdaşlaşmayı hedeflemiştir. Bu inkılap, kültürel ve eğitim alanında önemli bir gelişme olmakla birlikte, doğrudan milli egemenliğin tesis edilmesiyle ilgili değildir.
- C) Kılık Kıyafet İnkılabı: $1925$ yılında çıkarılan Şapka Kanunu ve diğer kılık-kıyafet düzenlemeleri, toplumsal alanda çağdaş bir görünüm kazanmayı ve batılılaşmayı amaçlamıştır. Bu inkılap da doğrudan milli egemenliğin sağlanmasıyla ilgili değildir.
- D) Soyadı Kanunu: $1934$ yılında kabul edilen Soyadı Kanunu, toplumda isim karışıklıklarını gidermeyi, resmi işlemleri kolaylaştırmayı ve eşitliği sağlamayı hedeflemiştir. Bu kanun, sosyal düzenlemelerden biri olup, milli egemenlik ilkesinin doğrudan bir yansıması değildir.
Bu bağlamda, milletin yönetime katılmasını ve kendi geleceğini belirlemesini sağlayan en doğrudan inkılap, monarşik yapıyı ortadan kaldıran Saltanatın kaldırılmasıdır.