Soru:
Avrupalıların Coğrafi Keşifler ile başlattıkları sömürgecilik faaliyetleri, tarih boyunca farklı nedenlere dayanmıştır. Özellikle $15.$ ve $16.$ yüzyıllardaki ilk sömürgecilik döneminde Avrupalı devletlerin bu politikalara yönelmesinde etkili olan temel faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Yeni ticaret yolları ve pazarlar bulma arzusu
B) Sanayi Devrimi'nin getirdiği hammadde ve pazar ihtiyacı
C) Hristiyanlığı yayma ve misyonerlik faaliyetleri
D) Değerli madenlere (altın, gümüş) ulaşma isteği
E) Güçlü devlet olma ve rekabet etme düşüncesi
Doğru Cevap: B
✍️ Çözüm:Bu soru, Avrupalıların sömürgeci politikalarının ilk dönemdeki nedenlerini sorgulamaktadır.
Seçenekleri inceleyelim:
- A) Yeni ticaret yolları ve pazarlar bulma arzusu: Coğrafi Keşifler'in en önemli nedenlerinden biridir. İpek ve Baharat Yolları'nın Müslümanların kontrolünde olması, Avrupalıları yeni yollar aramaya itmiştir. Bu, ilk sömürgecilik döneminin temel motivasyonlarındandır.
- B) Sanayi Devrimi'nin getirdiği hammadde ve pazar ihtiyacı: Sanayi Devrimi, $18.$ yüzyılın sonları ve $19.$ yüzyılda ortaya çıkmış büyük bir ekonomik ve toplumsal dönüşümdür. Sanayi Devrimi'nin getirdiği hammadde ve pazar ihtiyacı, özellikle $19.$ yüzyıl sömürgeciliğinin (emperyalizm) temel itici gücü olmuştur. Bu nedenle, $15.$ ve $16.$ yüzyıllardaki ilk sömürgecilik dönemi için geçerli bir sebep değildir.
- C) Hristiyanlığı yayma ve misyonerlik faaliyetleri: Coğrafi Keşifler'in dini boyutunu oluşturan önemli bir motivasyondur. Yeni keşfedilen topraklara Hristiyanlığı götürme ve yayma isteği, ilk sömürgecilik döneminde etkili olmuştur.
- D) Değerli madenlere (altın, gümüş) ulaşma isteği: Merkantilist ekonomik anlayışın bir gereği olarak, değerli madenlere sahip olmak devletlerin zenginliğini ve gücünü artırdığına inanılıyordu. Bu nedenle, ilk sömürgecilik döneminde altın ve gümüş arayışı çok önemli bir faktördü.
- E) Güçlü devlet olma ve rekabet etme düşüncesi: Avrupalı devletler arasında siyasi ve ekonomik rekabet, yeni topraklar ele geçirme ve sömürge imparatorlukları kurma isteğini tetiklemiştir. Bu da ilk sömürgeciliğin siyasi nedenlerinden biridir.
Sonuç olarak, Sanayi Devrimi'nin neden olduğu hammadde ve pazar arayışı, $15.$ ve $16.$ yüzyıl sömürgeciliğinin değil, daha sonraki $19.$ yüzyıl sömürgeciliğinin bir özelliğidir.