Soru:
1950 yılında yapılan seçimlerle iktidara gelen Demokrat Parti (DP) dönemi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde önemli siyasi, sosyal ve ekonomik dönüşümlere sahne olmuştur. Bu dönemde birçok alanda yeni politikalar uygulanmış ve farklı bir yönetim anlayışı benimsenmiştir.
Buna göre, 1950'li yıllar Türkiye'sindeki Demokrat Parti dönemine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Köy Enstitüleri kapatılarak öğretmen okullarına dönüştürülmüştür.
B) Tarım sektörüne verilen destekler artırılmış ve makineleşme teşvik edilmiştir.
C) Türkiye, bu dönemde Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyeliğine kabul edilmiştir.
D) Devletçilik ilkesinden tamamen vazgeçilerek ekonomi tamamen özel sektörün kontrolüne bırakılmıştır.
E) Din eğitimi ve öğretimine yönelik İmam Hatip Okullarının sayısı artırılmıştır.
Doğru Cevap: D
✍️ Çözüm:1950'li yıllar Türkiye'sindeki Demokrat Parti dönemine ilişkin verilen ifadeleri tek tek inceleyelim:
- A) Köy Enstitüleri kapatılarak öğretmen okullarına dönüştürülmüştür. Bu ifade doğrudur. Demokrat Parti iktidara geldikten sonra, 1954 yılında 6234 sayılı kanunla Köy Enstitüleri kapatılmış ve programları ilköğretmen okullarına devredilmiştir.
- B) Tarım sektörüne verilen destekler artırılmış ve makineleşme teşvik edilmiştir. Bu ifade doğrudur. DP iktidarı, tarımı ekonominin lokomotifi olarak görmüş, Marshall Planı yardımlarıyla traktör ve diğer tarım makinelerinin ithalatını teşvik ederek tarımda makineleşmeyi hızlandırmıştır. Kredi olanakları genişletilmiştir.
- C) Türkiye, bu dönemde Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyeliğine kabul edilmiştir. Bu ifade doğrudur. Türkiye, Kore Savaşı'na asker göndermesinin ardından 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur. Bu, DP döneminin önemli bir dış politika başarısıdır.
- D) Devletçilik ilkesinden tamamen vazgeçilerek ekonomi tamamen özel sektörün kontrolüne bırakılmıştır. Bu ifade yanlıştır. Demokrat Parti, devletçilik ilkesinin katı uygulamalarını gevşetmeyi ve özel sektöre daha fazla alan açmayı hedeflemiştir. Ancak, devletin ekonomideki rolü tamamen ortadan kalkmamış, KİT'ler (Kamu İktisadi Teşebbüsleri) varlıklarını sürdürmüş ve bazı alanlarda devlet yatırımları devam etmiştir. "Tamamen vazgeçilmiştir" ve "tamamen özel sektörün kontrolüne bırakılmıştır" ifadeleri gerçeği yansıtmamaktadır. Ekonomide liberalleşme eğilimi görülse de, devletin ekonomideki varlığı devam etmiştir.
- E) Din eğitimi ve öğretimine yönelik İmam Hatip Okullarının sayısı artırılmıştır. Bu ifade doğrudur. Demokrat Parti, din eğitimine yönelik taleplere yanıt vermiş ve 1951 yılında İmam Hatip Okullarının açılmasına izin vererek sayılarını artırmıştır.
Bu durumda, Demokrat Parti dönemine ilişkin yanlış olan ifade D seçeneğidir.
