Soru:
Tasavvufi düşüncenin temel hedeflerinden biri, bireyin manevi gelişimini sağlamaktır. Bu gelişim sürecinde ahlaki boyut büyük bir önem taşır. Tasavvuf ehli, Allah'a yaklaşmanın ve hakikate ulaşmanın yolunun, aynı zamanda güzel ahlak ile donanmaktan geçtiğine inanır.
Bu bağlamda, tasavvufi düşüncede ahlaki boyutun önemi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) İnsanın iç dünyasını arındırarak kötü huylardan uzaklaşmasını hedefler.
B) Toplumsal adaletin tesis edilmesinde anahtar rol oynar ve devrimci hareketlere zemin hazırlar.
C) Nefis terbiyesi yoluyla kibir, haset, bencillik gibi olumsuz özelliklerin giderilmesini amaçlar.
D) Allah rızasını kazanmanın ve kulluk bilincine erişmenin bir yolu olarak görülür.
E) Hoşgörü, merhamet, tevazu, sabır gibi erdemlerin bireyde yerleşmesini teşvik eder.
Doğru Cevap: B
✍️ Çözüm:Bu soru, 12. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi müfredatında yer alan "Tasavvufi düşüncede ahlaki boyutun önemini fark eder" kazanımını ölçmektedir.
Seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İnsanın iç dünyasını arındırarak kötü huylardan uzaklaşmasını hedefler: Tasavvufun temel amaçlarından biri, nefsi terbiye ederek bireyin ruhsal ve ahlaki olarak arınmasını sağlamaktır. Kötü huylardan arınma, tasavvufi ahlakın merkezindedir. Bu ifade doğrudur.
- B) Toplumsal adaletin tesis edilmesinde anahtar rol oynar ve devrimci hareketlere zemin hazırlar: Tasavvuf, bireyin iç dünyasına ve ahlaki olgunluğuna odaklanır. Elbette tasavvufi değerlerle yetişen bireylerin topluma olumlu katkıları olur ve adaletin yayılmasına dolaylı yoldan destek verebilirler. Ancak tasavvufun birincil hedefi doğrudan toplumsal adaleti tesis etmek veya devrimci hareketlere zemin hazırlamak değildir. Bu tür siyasi ve sosyal hareketler, tasavvufun doğrudan işlevi arasında gösterilemez. Tasavvufun ana gayesi, bireyin Allah ile olan ilişkisini güçlendirmek ve ahlaki tekamülünü sağlamaktır. Bu nedenle bu ifade tasavvufun ahlaki boyutu hakkında söylenemez.
- C) Nefis terbiyesi yoluyla kibir, haset, bencillik gibi olumsuz özelliklerin giderilmesini amaçlar: Tasavvuf, nefis mücadelesi ve terbiyesini esas alarak bireyi kibir, haset, bencillik gibi kötü huylardan arındırmayı hedefler. Bu ifade, tasavvufun ahlaki boyutunun önemli bir parçasıdır ve doğrudur.
- D) Allah rızasını kazanmanın ve kulluk bilincine erişmenin bir yolu olarak görülür: Tasavvufi ahlak, sadece insanlarla iyi geçinmekten ibaret değildir; aynı zamanda Allah'ın emirlerine uymak, O'nun rızasını gözetmek ve tam bir kulluk bilinciyle hareket etmek esasına dayanır. Bu ifade doğrudur.
- E) Hoşgörü, merhamet, tevazu, sabır gibi erdemlerin bireyde yerleşmesini teşvik eder: Tasavvuf, bireyin bu tür güzel ahlaki vasıfları kazanmasını teşvik eder ve bu erdemler tasavvufi yaşamın vazgeçilmezlerindendir. Bu ifade doğrudur.
Sonuç olarak, B seçeneğindeki ifade tasavvufun birincil hedefleri ve ahlaki boyutuyla doğrudan ilgili değildir; tasavvuf daha çok bireysel manevi ve ahlaki arınmaya odaklanır.