10. sınıf fizik sabit hızlı hareket konu anlatımı örnekleri

Question

Sabit hızlı hareketi öğreniyoruz ama formülleri nasıl uygulayacağımı ve problemleri nasıl çözeceğimi tam olarak anlamadım. Örnek soruları çözerken zorlanıyorum.

Answer 1

? Sabit Hızlı Hareket Nedir?

Günlük hayatta birçok hareket çeşidiyle karşılaşırız. Bunlardan en basiti ve anlaşılırı ise sabit hızlı harekettir. Sabit hızlı hareket, bir cismin hızının zamanla değişmediği, yani aynı kaldığı harekettir. Örneğin, bir otobanda aynı hızla ilerleyen bir araba veya bir yürüyen merdiven sabit hızlı hareket yapar.

? Sabit Hızlı Harekette Yol, Hız ve Zaman İlişkisi

Sabit hızlı harekette yol, hız ve zaman arasında çok basit bir ilişki vardır. Bu ilişkiyi aşağıdaki formülle ifade edebiliriz:

Yol = Hız x Zaman

Bu formülde:

• ?️ Yol: Cismin hareket ettiği mesafeyi (metre, kilometre vb.) ifade eder.
• ? Hız: Cismin ne kadar hızlı hareket ettiğini (metre/saniye, kilometre/saat vb.) ifade eder.
• ⏱️ Zaman: Cismin hareket süresini (saniye, saat vb.) ifade eder.

? Sabit Hızlı Hareketin Grafikleri

Sabit hızlı hareketi daha iyi anlamak için grafiklerden yararlanabiliriz. İki temel grafik türü vardır:

? Konum-Zaman Grafiği

Konum-zaman grafiği, cismin konumunun zamanla nasıl değiştiğini gösterir. Sabit hızlı harekette konum-zaman grafiği düz bir doğrudur. Doğrunun eğimi, cismin hızını verir.

? Hız-Zaman Grafiği

Hız-zaman grafiği, cismin hızının zamanla nasıl değiştiğini gösterir. Sabit hızlı harekette hız-zaman grafiği, yatay bir doğrudur. Doğrunun altında kalan alan, cismin aldığı yolu verir.

? Sabit Hızlı Hareket Örnekleri

Şimdi de sabit hızlı hareketle ilgili birkaç örnek çözelim:

❓ Örnek 1:

Bir araba, 72 km/sa hızla 3 saat boyunca hareket ediyor. Bu araba kaç kilometre yol alır?

Çözüm:

Öncelikle hızı metre/saniye cinsine çevirelim: 72 km/sa = 20 m/s

Formülü kullanalım: Yol = Hız x Zaman

Yol = 20 m/s x 3 saat = 20 m/s x (3 x 3600) s = 216000 metre = 216 kilometre

Araba 216 kilometre yol alır.

❓ Örnek 2:

Bir bisikletli, 100 metrelik bir yolu 10 saniyede sabit hızla gidiyor. Bisikletlinin hızı kaç m/s'dir?

Çözüm:

Formülü kullanalım: Yol = Hız x Zaman

100 metre = Hız x 10 saniye

Hız = 100 metre / 10 saniye = 10 m/s

Bisikletlinin hızı 10 m/s'dir.

❓ Örnek 3:

Bir tren 20 m/s sabit hızla hareket etmektedir. Bu tren 5 dakikada kaç metre yol alır?

Çözüm:

Öncelikle zamanı saniyeye çevirelim: 5 dakika = 5 x 60 = 300 saniye

Formülü kullanalım: Yol = Hız x Zaman

Yol = 20 m/s x 300 saniye = 6000 metre

Tren 6000 metre yol alır.