🧬 11. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 2. Yazılıya Hazırlık: 1. Senaryo
Merhaba gençler! Biyoloji yazılısı yaklaşıyor ve bu senaryo ile en önemli konuları tekrar edeceğiz. Sakin olun, derin bir nefes alın ve başlayalım!
🦠 Hücre Bölünmesi ve Üreme
Hücreler nasıl çoğalır, biliyor muyuz? İşte hücre bölünmesi ve üreme hakkında bilmeniz gerekenler:
- 🌱 Mitoz: Vücut hücrelerimizin (örneğin deri hücreleri) bölünerek çoğalması. Amacı büyüme, onarım ve yenilenmedir. Sonuçta 2 tane aynı genetik yapıya sahip hücre oluşur.
- 🌸 Mayoz: Üreme hücrelerinin (sperm ve yumurta) oluşmasını sağlayan özel bir bölünme. Genetik çeşitliliği artırır. Sonuçta 4 tane farklı genetik yapıya sahip hücre oluşur.
- 🐣 Eşeysiz Üreme: Tek bir atadan yeni bireylerin oluşması. Genetik çeşitlilik azdır. Örnekler: Bakterilerin bölünmesi, deniz yıldızının kendini yenilemesi.
- 🦋 Eşeyli Üreme: İki farklı atadan (anne ve baba) gelen genetik materyalin birleşmesiyle yeni bireylerin oluşması. Genetik çeşitlilik yüksektir. Örnek: İnsanların üremesi.
🧬 Kalıtım
Genetik özelliklerimiz anne babamızdan nasıl aktarılıyor? İşte kalıtımın temelleri:
- 🍎 Gen: DNA üzerinde belirli bir özelliği kontrol eden bölge. Örneğin, göz rengi genimiz var.
- 🔵 Alel: Bir genin farklı varyasyonları. Örneğin, göz rengi geni için mavi göz aleli, kahverengi göz aleli olabilir.
- 💪 Baskın Alel: Etkisini her zaman gösteren alel. Büyük harfle gösterilir (örneğin A).
- recessive Çekinik Alel: Etkisini sadece homozigot durumda (iki tane aynı çekinik alel bir araya geldiğinde) gösteren alel. Küçük harfle gösterilir (örneğin a).
- 👯 Genotip: Bir bireyin genetik yapısı. Örneğin, AA, Aa veya aa.
- 👁️ Fenotip: Bir bireyin dış görünüşü. Genotip ve çevresel faktörlerin etkisiyle oluşur. Örneğin, kahverengi gözlü olmak.
🌍 Popülasyon Genetiği
Bir popülasyondaki genlerin dağılımı nasıl değişir? İşte popülasyon genetiğine giriş:
- 🔢 Gen Havuzu: Bir popülasyondaki tüm bireylerin genlerinin toplamı.
- ⚖️ Hardy-Weinberg Prensibi: Bir popülasyonda belirli koşullar altında gen frekanslarının sabit kalacağını öngören prensip. Bu koşullar: Rastgele çiftleşme, mutasyon olmaması, gen akışı olmaması, doğal seçilim olmaması ve popülasyonun çok büyük olması.
- 🌱 Evrim: Bir popülasyondaki gen frekanslarının zamanla değişmesi. Mutasyon, gen akışı, genetik sürüklenme ve doğal seçilim gibi faktörler evrime yol açar.
🌱 Bitki Biyolojisi
Bitkiler nasıl yaşar ve çoğalır? İşte bitki biyolojisinin temel konuları:
- ☀️ Fotosentez: Bitkilerin güneş enerjisini kullanarak besin üretmesi. Karbondioksit ve suyu kullanarak glikoz ve oksijen üretirler.
- 💦 Terleme (Transpirasyon): Bitkilerin yapraklarından su kaybetmesi. Bu olay, suyun köklerden yapraklara taşınmasına yardımcı olur.
- 🌼 Çiçekli Bitkilerde Üreme: Polenlerin dişi organa taşınması (tozlaşma) ve döllenme ile tohum oluşması.
- 🌳 Bitkisel Hormonlar: Bitkilerin büyümesini, gelişmesini ve tepkilerini kontrol eden kimyasal maddeler. Örneğin, oksin, sitokinin, giberellin.
Umarım bu tekrar yazılıya hazırlanmanıza yardımcı olur. Başarılar!
