🌍 2026 TYT Coğrafya: Eksen Eğikliği Azalırsa Ne Olur?
Eksen eğikliği, Dünya'nın Güneş etrafında dönerken izlediği yörüngenin düzlemine göre eğik durmasıdır. Bu eğiklik sayesinde mevsimler oluşur. Peki, bu eğiklik azalırsa neler değişir? Gelin birlikte inceleyelim.
- ☀️ Mevsimler Arasındaki Fark Azalır: Eksen eğikliği azaldığında, Güneş ışınlarının yıl içindeki geliş açısı farkı da azalır. Bu durum, yazlar daha serin, kışlar daha ılıman geçmesine neden olur. Yani, mevsimler arasındaki sıcaklık farkı belirgin şekilde azalır.
- 🌡️ Ekvator ve Kutuplar Arasındaki Sıcaklık Farkı Azalır: Eksen eğikliği azaldıkça, kutuplara ulaşan Güneş ışınları miktarı artar, ekvatora ulaşan miktar ise azalır. Bu durum, ekvator ve kutuplar arasındaki sıcaklık farkının azalmasına yol açar.
- 🌾 Tarım Ürünlerinde Değişiklikler Olur: Mevsimlerin belirginliğini yitirmesi, tarım ürünlerinin yetişme dönemlerini etkiler. Bazı bölgelerde ürün çeşitliliği azalırken, bazı bölgelerde ise yeni ürünler yetiştirilebilir hale gelir. Örneğin, soğuk iklimlere adapte olmuş bitkilerin yetişme alanları genişleyebilir.
- 🌊 Deniz Seviyesi Değişiklikleri: Kutuplardaki buzulların erime hızı yavaşlar veya durur. Bu durum, deniz seviyesindeki yükselme hızını azaltır veya tamamen durdurur.
- 🌬️ Rüzgar ve Okyanus Akıntılarında Değişiklikler: Eksen eğikliğinin azalması, sıcaklık dağılımını etkileyerek rüzgar ve okyanus akıntılarının yönünü ve şiddetini değiştirebilir. Bu durum, bölgesel iklimleri önemli ölçüde etkileyebilir.
🌍 Eksen Eğikliğinin Azalmasının Olası Sonuçları
- 🐻❄️ Kutuplarda Yaşam: Kutuplardaki yaşam koşulları ılımanlaşır. Buzulların erimesi yavaşlar veya durur, bu da kutup hayvanlarının yaşam alanlarını korur.
- 🏝️ Alçak Kıyı Bölgeleri: Deniz seviyesindeki yükselme durduğu için, alçak kıyı bölgelerindeki şehirler ve tarım alanları sular altında kalma riskinden kurtulur.
- ☀️ Güneşlenme Süreleri: Eksen eğikliğinin azalması, gece ve gündüz süreleri arasındaki farkı azaltır. Bu durum, özellikle yüksek enlemlerde yaşayan insanlar için daha düzenli bir yaşam ritmi anlamına gelir.
❓ TYT'de Karşına Çıkabilecek Bir Soru Tipi
Aşağıdakilerden hangisi eksen eğikliğinin azalmasının bir sonucu değildir?
A) Mevsimler arasındaki sıcaklık farkının azalması
B) Kutuplardaki buzulların erime hızının artması
C) Ekvator ve kutuplar arasındaki sıcaklık farkının azalması
D) Tarım ürünlerinin yetişme dönemlerinde değişiklikler olması
E) Rüzgar ve okyanus akıntılarında değişiklikler olması
Doğru cevap: B) Kutuplardaki buzulların erime hızının artması. (Eksen eğikliği azalırsa, kutuplardaki buzulların erime hızı yavaşlar veya durur.)
