🌪️ Hortum Nedir?
Hortum, gökyüzünden yere doğru uzanan, dönerek hareket eden, hunimsi bir hava sütunudur. Genellikle
kümülonimbus bulutlarından oluşur ve çok şiddetli rüzgarlara neden olur. Halk arasında
şeytan kulesi veya
boran olarak da bilinir.
🌀 Hortum Nasıl Oluşur?
Hortumların oluşumu karmaşık bir süreçtir ve kesin olarak tahmin edilmesi zordur. Ancak genel olarak şu adımlar izlenir:
🌡️ Uygun Hava Koşulları
Hortum oluşumu için bazı hava koşullarının bir araya gelmesi gerekir:
- 💨 Sıcak ve Nemli Hava: Yere yakın sıcak ve nemli hava, yukarı doğru yükselerek bulutların oluşmasına katkıda bulunur.
- 🌬️ Soğuk Hava: Yükseklerdeki soğuk hava, sıcak havanın daha hızlı yükselmesine neden olur.
- 🌪️ Rüzgar Değişimi: Yükseklere doğru rüzgarın hızı ve yönü değişmelidir. Bu durum, havanın dönmesine (rotasyon) yol açar.
☁️ Mezososiklon Oluşumu
- 🔄 Dönen Hava Kütlesi: Uygun hava koşulları bir araya geldiğinde, atmosferde dönen bir hava kütlesi oluşur. Bu dönen hava kütlesine mezososiklon denir.
🌪️ Hortumun Yere Teması
- ⬇️ Huni Bulutu: Mezososiklonun altındaki dönen hava, aşağı doğru uzayan bir huni şeklinde bulut oluşturur.
- 🌍 Yere Değme: Huni bulutu yere değdiğinde, hortum oluşmuş demektir. Hortum, yerden toz ve toprağı yukarı doğru çekerken görülebilir hale gelir.
🌪️ Hortumların Şiddeti Nasıl Ölçülür?
Hortumların şiddeti,
Fujita Ölçeği veya geliştirilmiş
Geliştirilmiş Fujita Ölçeği (EF Ölçeği) ile ölçülür. Bu ölçekler, hortumun neden olduğu hasara göre belirlenir.
- 🌀 EF0: Hafif hasar (ağaç dalları kırılır, tabelalar zarar görür).
- 🌪️ EF5: Çok şiddetli hasar (evler tamamen yıkılır, arabalar savrulur).
🌪️ Hortumlardan Korunma Yolları
Hortumlar tehlikeli doğa olaylarıdır. Hortum tehlikesi durumunda şu önlemler alınmalıdır:
- ⚠️ Uyarıları Takip Edin: Meteoroloji uyarılarını takip edin ve yetkililerin talimatlarına uyun.
- 🏠 Güvenli Bir Yere Sığının: Evdeyseniz, bodrum katı veya iç koridor gibi penceresiz bir alana sığının.
- 🚗 Dışarıdaysanız: Arabadaysanız, aracı terk edin ve yakındaki bir çukur veya hendekte yüz üstü yatın. Başınızı ellerinizle koruyun.
