Tefsir ilmi, kısaca Kur'an-ı Kerim'i açıklama ve yorumlama ilmidir. Amacı, Allah'ın kelamının doğru anlaşılmasını sağlamaktır. Tefsir sayesinde Kur'an'ın ayetlerinin anlamlarını, hangi olaylar üzerine indirildiğini (sebeb-i nüzul), dilbilgisi kurallarına uygun olarak öğreniriz.
Kur'an-ı Kerim, tüm insanlığa gönderilmiş son ilahi kitaptır. Ancak Kur'an'ın dili Arapça olduğu için ve bazı ayetlerin anlamları derin olduğu için tefsire ihtiyaç duyulmuştur. Tefsir sayesinde:
Tefsir ilmi, farklı yöntemler ve yaklaşımlar kullanılarak yapılmıştır. Bu nedenle çeşitli tefsir türleri ortaya çıkmıştır. En bilinen tefsir çeşitleri şunlardır:
Bu tefsir türünde, ayetler başka ayetlerle, Peygamberimizin (s.a.v.) hadisleriyle veya sahabe ve tabiinin sözleriyle açıklanır. Yani, tefsirde temel kaynaklar Kur'an, sünnet ve sahabe görüşleridir.
Bu tefsir türünde, ayetler akıl, mantık ve dilbilgisi kuralları kullanılarak açıklanır. Müfessir (tefsir yapan kişi), kendi bilgi birikimi ve yorum gücünü kullanarak ayetlere anlam verir.
Bu tefsir türü, tasavvuf ehli tarafından yapılan tefsirdir. Ayetlerin zahiri (görünen) anlamlarının yanı sıra, batıni (gizli) anlamlarına da dikkat çekilir. Bu tefsir türü, daha çok manevi tecrübelere ve sezgilere dayanır.
Bu tefsir türü, günümüzdeki bilimsel gelişmeler ve sosyal sorunlar ışığında Kur'an'ı yorumlamayı amaçlar. Amacı, Kur'an'ın evrenselliğini ve her çağa hitap ettiğini göstermektir.