🎨 2026 TYT Felsefe: Ahlaki Çatışma Örnekleri Nelerdir?
Ahlaki çatışma, farklı ahlaki değerlerin veya ilkelerin birbiriyle çeliştiği durumlarda ortaya çıkar. Bu tür durumlar, hangi eylemin doğru veya yanlış olduğuna karar vermeyi zorlaştırır. İşte ortaokul seviyesine uygun bazı ahlaki çatışma örnekleri:
🎭 Fedakarlık mı, Dürüstlük mü?
- 🍎 Arkadaşını Korumak: Bir arkadaşın bir hata yaptı ve sen bunu biliyorsun. Öğretmen sorduğunda, arkadaşını korumak için yalan mı söylemelisin, yoksa dürüst olup gerçeği mi söylemelisin? Burada arkadaşlığa sadakat (fedakarlık) ve dürüstlük değerleri çatışır.
- 📚 Kopya Çekmek: Sınavda zorlanıyorsun ve arkadaşın sana kopya vermeyi teklif ediyor. Başarılı olmak için kopya çekmek mi daha doğru, yoksa dürüst kalıp başarısız olmayı göze almak mı? Burada başarı ve dürüstlük değerleri çatışır.
🤝 Bireysel Haklar mı, Toplumsal Fayda mı?
- 🌳 Ağaç Kesimi: Bir şehirde yeni bir hastane inşa etmek için ağaçlık bir alanı kesmek gerekiyor. Hastane birçok insanın hayatını kurtaracak olsa da, ağaçların kesilmesi çevreye zarar verecek. Burada bireylerin sağlık hakkı ve çevrenin korunması (toplumsal fayda) çatışır.
- 😷 Maske Takmak: Salgın döneminde maske takmak, bireysel özgürlüğü kısıtlasa da toplumun sağlığını korur. Maske takma zorunluluğu, bireysel haklar ve toplumsal fayda arasındaki dengeyi sorgulatır.
🐾 Hayvan Hakları mı, İnsan İhtiyaçları mı?
- 🔬 Hayvan Deneyleri: Yeni bir ilaç geliştirmek için hayvanlar üzerinde deneyler yapılıyor. İlaç birçok insanın hayatını kurtaracak olsa da, hayvanların zarar görmesi etik midir? Burada insan hayatı ve hayvan hakları çatışır.
- 🍔 Et Yemek: Et yemek, insanların beslenme ihtiyacını karşılarken, hayvanların yaşam hakkını ihlal eder. Et tüketimi, insan ihtiyaçları ve hayvan hakları arasındaki gerilimi gösterir.
💰 Adalet mi, Merhamet mi?
- 🚨 Hırsızlık: Bir kişi aç olduğu için marketten ekmek çalıyor. Hırsızlık yapmak yasalara göre suç olsa da, aç bir insanın durumuna merhamet göstermek gerekir mi? Burada yasalara uyma (adalet) ve merhamet değerleri çatışır.
- 💸 Borç Ödeme: Bir arkadaşın sana borcunu ödemekte zorlanıyor. Ona karşı adaletli olup borcunu hemen istemek mi, yoksa merhamet gösterip biraz daha beklemesini söylemek mi daha doğru? Burada adalet ve merhamet duyguları çatışır.
