avatar
beyza-altun
1072 puan • 580 soru • 639 cevap
✔️ Cevaplandı • Doğrulandı

2026 TYT Fizik: Denizaltılarda Kullanılan Arşimet Prensibi Formülü Nasıl Uygulanır?

Denizaltılarda Arşimet prensibi nasıl kullanılıyor? Bu prensip sayesinde denizaltılar nasıl batıp çıkabiliyor, formülle anlatılabilir mi?
WhatsApp'ta Paylaş
1 CEVAPLARI GÖR
✔️ Doğrulandı
0 kişi beğendi.
avatar
yusuf_kaan
1232 puan • 611 soru • 611 cevap

🧪 Denizaltılarda Arşimet Prensibi: TYT 2026'ya Hazırlık

Denizaltılar, suyun altında hareket edebilmek için Arşimet Prensibi'nden faydalanır. Bu prensip, bir cisme uygulanan kaldırma kuvvetinin, cismin yer değiştirdiği suyun ağırlığına eşit olduğunu söyler. Denizaltılar da bu prensibi kullanarak batıp çıkabilirler.

🌊 Arşimet Prensibi Nedir?

Arşimet Prensibi'ni daha yakından inceleyelim:

  • 🍎 Kaldırma Kuvveti: Bir cisim sıvıya batırıldığında, sıvı tarafından yukarı doğru bir kuvvet uygulanır. Bu kuvvete kaldırma kuvveti denir.
  • 💧 Yer Değişen Sıvı: Bir cisim sıvıya batırıldığında, kendi hacmi kadar sıvının yerini değiştirir.
  • ⚖️ Arşimet Prensibi Formülü: Kaldırma kuvveti, yer değiştiren sıvının ağırlığına eşittir. Matematiksel olarak ifade edersek:

    $F_{kaldırma} = V_{batan} \cdot d_{sıvı} \cdot g$

    Burada:
    • $F_{kaldırma}$: Kaldırma kuvveti
    • $V_{batan}$: Cismin batan hacmi
    • $d_{sıvı}$: Sıvının yoğunluğu
    • $g$: Yerçekimi ivmesi

⚓️ Denizaltılar Nasıl Çalışır?

Denizaltılar, içlerindeki balast tanklarını kullanarak yoğunluklarını değiştirirler. Balast tankları, su veya hava ile doldurulabilen özel bölmelerdir.

  • 💨 Yüzeye Çıkmak İçin: Balast tanklarındaki su boşaltılır ve yerine hava doldurulur. Bu, denizaltının toplam ağırlığını azaltır ve yoğunluğunu suyun yoğunluğundan daha düşük hale getirir. Sonuç olarak, kaldırma kuvveti denizaltının ağırlığından büyük olur ve denizaltı yüzeye doğru yükselir.
  • 🌊 Batmak İçin: Balast tanklarına su alınır. Bu, denizaltının toplam ağırlığını artırır ve yoğunluğunu suyun yoğunluğundan daha yüksek hale getirir. Bu durumda, denizaltının ağırlığı kaldırma kuvvetinden büyük olur ve denizaltı batar.
  • ⚖️ Denge Durumu: Denizaltı, ağırlığı ve kaldırma kuvveti eşit olduğunda belirli bir derinlikte asılı kalır. Bu durumda, denizaltının yoğunluğu suyun yoğunluğuna eşittir.

🧮 Örnek Soru ve Çözümü

Bir denizaltının hacmi 100 metreküp ve yoğunluğu 1025 kg/m³ olan denizde yüzmektedir. Denizaltının tamamen batması için kaç kg su alması gerekir?

Çözüm:

Denizaltının tamamen batması için yoğunluğunun deniz suyunun yoğunluğuna eşit olması gerekir. Denizaltının kütlesini bulalım:

$m_{denizaltı} = V \cdot d = 100 m^3 \cdot d_{denizaltı}$

Denizaltının batması için alması gereken suyun kütlesi $m_{su}$ olsun. Bu durumda, denizaltının toplam kütlesi $m_{toplam} = m_{denizaltı} + m_{su}$ olur.

Denizaltının yoğunluğu deniz suyunun yoğunluğuna eşit olduğunda:

$d_{deniz} = \frac{m_{toplam}}{V}$

$1025 = \frac{100 \cdot d_{denizaltı} + m_{su}}{100}$

$102500 = 100 \cdot d_{denizaltı} + m_{su}$

$m_{su} = 102500 - (100 \cdot d_{denizaltı})$

Bu soruyu tam olarak çözebilmek için denizaltının başlangıçtaki yoğunluğunu bilmemiz gerekir. Eğer denizaltının başlangıçtaki yoğunluğu verilirse, $m_{su}$ değeri hesaplanabilir.

Yorumlar