🎨 2026 TYT Fizik: Direnç Problemleri Çözerken Hangi Formüller Kullanılır?
Direnç problemleri, elektrik devrelerini anlamak için çok önemlidir. Bu konuyu çözerken kullanacağımız temel formülleri ve örnek soruları inceleyelim.
💡 Ohm Yasası
Ohm Yasası, bir iletken üzerindeki gerilim (V), akım (I) ve direnç (R) arasındaki ilişkiyi tanımlar. Bu yasa, devre analizinin temelini oluşturur.
- 🍎 Formül: $V = I \cdot R$
- 🍎 V: Gerilim (Volt)
- 🍎 I: Akım (Amper)
- 🍎 R: Direnç (Ohm)
💡 Seri Bağlı Dirençler
Seri bağlı dirençlerde, toplam direnç her bir direncin değerinin toplamına eşittir.
- 🍎 Formül: $R_{toplam} = R_1 + R_2 + R_3 + ...$
💡 Paralel Bağlı Dirençler
Paralel bağlı dirençlerde, toplam direncin tersi, her bir direncin tersinin toplamına eşittir.
- 🍎 Formül: $\frac{1}{R_{toplam}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + \frac{1}{R_3} + ...$
- 🍎 İki Direnç İçin Özel Durum: $R_{toplam} = \frac{R_1 \cdot R_2}{R_1 + R_2}$
💡 Elektriksel Güç
Elektriksel güç, bir devrede harcanan veya üretilen enerjinin hızıdır.
- 🍎 Formül: $P = V \cdot I$
- 🍎 Alternatif Formüller: $P = I^2 \cdot R$ veya $P = \frac{V^2}{R}$
- 🍎 P: Güç (Watt)
✍️ Örnek Sorular ve Çözümleri
❓ Soru 1:
10 Ohm ve 20 Ohm'luk iki direnç seri olarak bağlanmıştır. Bu devrenin toplam direnci kaç Ohm'dur?
- 🍎 Çözüm: $R_{toplam} = R_1 + R_2 = 10 + 20 = 30$ Ohm
❓ Soru 2:
6 Ohm ve 3 Ohm'luk iki direnç paralel olarak bağlanmıştır. Bu devrenin toplam direnci kaç Ohm'dur?
- 🍎 Çözüm: $R_{toplam} = \frac{R_1 \cdot R_2}{R_1 + R_2} = \frac{6 \cdot 3}{6 + 3} = \frac{18}{9} = 2$ Ohm
❓ Soru 3:
Bir devredeki direnç 5 Ohm ve üzerinden geçen akım 2 Amper ise, direncin uçları arasındaki gerilim kaç Volt'tur?
- 🍎 Çözüm: $V = I \cdot R = 2 \cdot 5 = 10$ Volt
❓ Soru 4:
12 Volt'luk bir bataryaya bağlı 4 Ohm'luk bir dirençte harcanan güç kaç Watt'tır?
- 🍎 Çözüm: $P = \frac{V^2}{R} = \frac{12^2}{4} = \frac{144}{4} = 36$ Watt
❓ Soru 5:
Aşağıdaki devrede $R_1 = 2 \Omega$, $R_2 = 4 \Omega$ ve $V = 12 V$ ise, devreden geçen toplam akım kaç Amper'dir? (Dirençler seri bağlıdır.)
- 🍎 Çözüm:
- 🍎 Öncelikle toplam direnci bulalım: $R_{toplam} = R_1 + R_2 = 2 + 4 = 6 \Omega$
- 🍎 Şimdi Ohm Yasası'nı kullanarak akımı hesaplayalım: $I = \frac{V}{R_{toplam}} = \frac{12}{6} = 2 A$