2026 TYT Fizik: Fiziksel Yasalarda Doğrusal Hareket Formülleri Nasıl Uygulanır?

Question

Fiziksel yasalarda doğrusal hareket formüllerini nasıl uygulayacağım? Yani hangi formülü ne zaman kullanmam gerekiyor? Bir de bu formüllerle ilgili soru çözerken nelere dikkat etmeliyim?

Answer 1

🚀 2026 TYT Fizik: Doğrusal Hareket Formülleriyle Uçuşa Geç!

Doğrusal hareket, fizikteki en temel konulardan biridir. Bir cismin düz bir çizgi boyunca hareketini incelerken kullanacağımız formüller, TYT fizik sorularını çözerken bize büyük kolaylık sağlayacak. Şimdi bu formülleri ve nasıl uygulayacağımızı öğrenelim!

📏 Konum, Hız ve Zaman

• 📍 Konum (x): Bir cismin başlangıç noktasına göre nerede olduğunu belirtir. Birimi metredir (m).
• ⏱️ Zaman (t): Bir olayın ne kadar sürdüğünü gösterir. Birimi saniyedir (s).
• 🚗 Hız (v): Bir cismin ne kadar hızlı hareket ettiğini ve hangi yönde gittiğini belirtir. Birimi metre bölü saniyedir (m/s).

➡️ Ortalama Hız ve Anlık Hız

• 🛤️ Ortalama Hız: Toplam yer değiştirmenin, toplam zamana oranıdır.

  Formülü: $v_{ort} = \frac{\Delta x}{\Delta t}$

  Burada $\Delta x$ yer değiştirmeyi, $\Delta t$ ise zaman aralığını temsil eder.
• 순간 Anlık Hız: Çok kısa bir zaman aralığındaki hızdır. Örneğin, arabanın hız göstergesinde okuduğumuz değer anlık hızdır.

🏃 Düzgün Doğrusal Hareket (Sabit Hızlı Hareket)

Düzgün doğrusal hareket, bir cismin sabit hızla, aynı yönde hareket etmesidir. Bu harekette ivme sıfırdır.

• 🛣️ Formüller:
  • Yer değiştirme: $\Delta x = v \cdot t$
  • Son konum: $x = x_0 + v \cdot t$ (Burada $x_0$ başlangıç konumudur.)
• ✍️ Örnek Soru: Bir araç, 20 m/s hızla 5 saniye boyunca hareket ediyor. Aldığı yol kaç metredir?

  Çözüm: $\Delta x = v \cdot t = 20 \ m/s \cdot 5 \ s = 100 \ m$

🚀 Düzgün Değişen Doğrusal Hareket (İvmeli Hareket)

Düzgün değişen doğrusal hareket, bir cismin sabit bir ivmeyle hızının değiştiği harekettir.

• 🎢 İvme (a): Hızdaki değişim oranıdır. Birimi metre bölü saniye kare'dir (m/s²).
• 📝 Formüller:
  • Son hız: $v = v_0 + a \cdot t$ (Burada $v_0$ başlangıç hızıdır.)
  • Yer değiştirme: $\Delta x = v_0 \cdot t + \frac{1}{2} a \cdot t^2$
  • Zamansız hız denklemi: $v^2 = v_0^2 + 2 \cdot a \cdot \Delta x$
• 💡 Örnek Soru: Başlangıç hızı 10 m/s olan bir araç, 2 m/s² ivmeyle 4 saniye boyunca hızlanıyor. Son hızı kaç m/s olur?

  Çözüm: $v = v_0 + a \cdot t = 10 \ m/s + 2 \ m/s^2 \cdot 4 \ s = 18 \ m/s$

🎯 Önemli İpuçları

• ⚠️ Soruyu dikkatlice okuyun ve verilenleri not alın.
• 📐 Hangi formülü kullanmanız gerektiğini belirleyin.
• 📏 Birimleri kontrol edin ve gerekirse dönüştürün.
• ✏️ İşlemleri doğru yapmaya özen gösterin.

Umarım bu formüller ve örnekler, doğrusal hareket konusunu anlamanıza yardımcı olur. Başarılar!