Günlük hayatta hızlanma veya yavaşlama olarak bildiğimiz şey, fizikte ivme olarak adlandırılır. Bir cismin hızının zamanla nasıl değiştiğini ifade eder.
İvmeyi hesaplamak için basit bir formülümüz var:
İvme = Hızdaki Değişim / Zaman
Matematiksel olarak ifade edersek:
$a = \frac{\Delta v}{\Delta t}$
Burada:
Bir araba 2 saniyede 10 m/s'den 20 m/s'ye hızlanıyor. İvmesi nedir?
$\Delta v = 20 \ m/s - 10 \ m/s = 10 \ m/s$
$\Delta t = 2 \ s$
$a = \frac{10 \ m/s}{2 \ s} = 5 \ m/s^2$
Yani arabanın ivmesi 5 m/s²'dir.
İvmenin birimi metre bölü saniye kare'dir ($m/s^2$). Bu, hızın her saniyede kaç metre değiştiğini gösterir.
Evet, ivme vektörel bir büyüklüktür. Yani hem büyüklüğü (sayısal değeri) hem de yönü vardır. Örneğin, bir araba ileri doğru hızlanıyorsa ivmesi pozitif, yavaşlıyorsa ivmesi negatiftir.
Eğer bir cismin ivmesi zamanla değişmiyorsa, bu harekete sabit ivmeli hareket denir. Örneğin, serbest düşme hareketi (hava direnci ihmal edilirse) sabit ivmeli bir harekettir. Çünkü yerçekimi ivmesi sabittir (yaklaşık 9.8 m/s²).
