🧪 2026 TYT Kimya: Çözeltilerde Mol Kesri Nedir?
Mol kesri, kimyada bir karışımdaki bir maddenin miktarını ifade etmenin havalı bir yoludur. Özellikle çözeltilerde çok işimize yarar! Hadi gel, bu sihirli kesrin ne olduğunu ve nasıl bulunduğunu birlikte keşfedelim.
🤓 Mol Kesri Ne Anlama Gelir?
Mol kesri, bir karışımdaki bir bileşenin mol sayısının, karışımdaki tüm bileşenlerin toplam mol sayısına oranıdır. Yani, bir nevi "bu madde karışımdaki toplamın ne kadarını oluşturuyor?" sorusuna cevap verir.
* Mol kesri genellikle "X" sembolü ile gösterilir. Örneğin, A maddesinin mol kesri $X_A$ şeklinde ifade edilir.
* Mol kesri birimsizdir. Yani, sonunda "gram", "litre" gibi bir şey yazmayız. Sadece bir sayı!
* Bir karışımdaki tüm bileşenlerin mol kesirlerinin toplamı her zaman 1'e eşittir. Bu, tüm parçaların toplamının bütünü oluşturması gibi bir şey.
🤔 Mol Kesri Nasıl Bulunur?
Mol kesrini bulmak için şu adımları izleriz:
1.
Her Bileşenin Mol Sayısını Bul: Öncelikle karışımdaki her bir maddenin mol sayısını hesaplamamız gerekir. Mol sayısı, maddenin kütlesinin (gram cinsinden) mol kütlesine bölünmesiyle bulunur. Yani:
$Mol Sayısı = \frac{Kütle (gram)}{Mol Kütlesi (g/mol)}$
* 🍎
Kütle: Genellikle soruda verilir veya deneyde ölçülür.
* 🧪
Mol Kütlesi: Periyodik tabloda elementlerin altında yazan sayıdır. Bileşikler için, atomların mol kütlelerini toplarız. Örneğin, suyun ($H_2O$) mol kütlesi yaklaşık 18 g/mol'dür (2 x Hidrojen + 1 x Oksijen).
2.
Toplam Mol Sayısını Hesapla: Karışımdaki tüm maddelerin mol sayılarını toplarız. Bu, karışımın toplam mol sayısını verir.
$Toplam Mol Sayısı = Mol_A + Mol_B + Mol_C + ...$
3.
Mol Kesrini Hesapla: Şimdi de istediğimiz maddenin mol sayısını, toplam mol sayısına böleriz. İşte mol kesri!
$X_A = \frac{Mol_A}{Toplam Mol Sayısı}$
✨ Örnek Soru ve Çözümü
Diyelim ki elimizde bir çözelti var: 36 gram su ($H_2O$) ve 46 gram etanol ($C_2H_5OH$). Etanolün mol kesrini bulalım.
1.
Mol Sayılarını Bulalım:
* 💧 Su ($H_2O$): Mol kütlesi 18 g/mol. Mol sayısı = 36 g / 18 g/mol = 2 mol
* 🍷 Etanol ($C_2H_5OH$): Mol kütlesi 46 g/mol. Mol sayısı = 46 g / 46 g/mol = 1 mol
2.
Toplam Mol Sayısını Bulalım:
* Toplam mol sayısı = 2 mol (su) + 1 mol (etanol) = 3 mol
3.
Etanolün Mol Kesrini Bulalım:
* $X_{etanol} = \frac{1 mol}{3 mol} = 0.33$ (yaklaşık)
Yani, bu çözeltideki etanolün mol kesri yaklaşık 0.33'tür.
🤔 Mol Kesri Neden Önemli?
Mol kesri, çözeltilerin özelliklerini anlamamıza ve hesaplamamıza yardımcı olur. Özellikle çözeltilerin kaynama noktası, donma noktası gibi özelliklerini etkileyen koligatif özellikler hesaplanırken çok işe yarar. Ayrıca, kimyasal reaksiyonlarda maddelerin oranlarını belirlemede de kullanılır.
Umarım mol kesri artık senin için bir sır değil! Kimya maceranda başarılar!
