🧪 2026 TYT Kimya: Donma Hal Değişimi Nedir?
Donma, bir maddenin sıvı halden katı hale geçmesine denir. Bu olay sırasında madde ısı kaybeder. TYT Kimya sınavında donma ile ilgili temel kavramları ve dikkat edilmesi gereken noktaları bilmek önemlidir.
- ❄️ Donma Noktası: Bir maddenin normal basınç altında sıvı halden katı hale geçtiği sıcaklığa donma noktası denir. Örneğin, suyun donma noktası 0°C'dir.
- 🧊 Hal Değişimi Sırasında Sıcaklık: Saf maddeler donarken sıcaklıkları sabit kalır. Yani, tüm madde katı hale geçene kadar sıcaklık değişmez.
- 🌡️ Isı Alışverişi: Donma olayı sırasında madde çevresine ısı verir. Bu nedenle donma, ekzotermik (ısı veren) bir olaydır.
- 💧 Erime ve Donma: Bir maddenin erime noktası ile donma noktası aynıdır. Örneğin, buzun erime noktası da 0°C'dir.
🧊 Donma Hal Değişimini Etkileyen Faktörler
- 💧 Saflık: Safsızlıklar, donma noktasını düşürür. Örneğin, suya tuz eklendiğinde donma noktası 0°C'nin altına düşer. Bu olaya donma noktası alçalması denir.
- ⚙️ Basınç: Basıncın artması genellikle donma noktasını yükseltir, ancak bazı maddelerde (örneğin su) basıncın artması donma noktasını düşürebilir.
🧪 TYT Kimya Sınavında Donma ile İlgili Olabilecek Sorular
- ❓ Grafik Yorumlama: Bir maddenin sıcaklık-zaman grafiği verilerek donma noktasının belirlenmesi istenebilir. Grafik üzerinde yatay çizgi, donma noktasını gösterir.
- 🧮 Hesaplama Soruları: Donma sırasında açığa çıkan ısı miktarı ile ilgili hesaplama soruları sorulabilir. Bu tür sorularda, maddenin kütlesi ve özgül ısı değerleri verilir.
- ✔️ Yorum Soruları: Günlük hayattan örneklerle donma olayının açıklanması istenebilir. Örneğin, kışın yollara tuz serpilmesinin nedeni donma noktasını düşürerek buzlanmayı önlemektir.
Örnek Soru:
Aşağıdaki sıcaklık-zaman grafiklerinden hangisi saf bir maddenin donma sürecini göstermektedir?
(Grafik seçenekleri burada LaTeX ile çizilebilirdi, ancak şu an bu yetenek kısıtlı.)
Doğru cevap, sıcaklığın belirli bir süre sabit kaldığı grafiktir.
Unutmayın, TYT Kimya sınavında başarılı olmak için temel kavramları iyi anlamak ve bol bol soru çözmek önemlidir!
