2026 TYT Kimya Donma Noktası Nasıl Hesaplanır?

Question

Donma noktasının nasıl hesaplandığını tam olarak anlamadım. Formülü biliyorum ama neden böyle bir formül kullanıyoruz ve neyi ifade ediyor, bilmiyorum.

Answer 1

🧪 2026 TYT Kimya: Donma Noktası Hesaplama Rehberi

Donma noktası, bir sıvının katı hale geçtiği sıcaklıktır. Ancak bazı maddeler suya karıştığında, suyun donma noktası değişir. İşte 2026 TYT Kimya sınavında karşına çıkabilecek donma noktası hesaplama yöntemleri:

🧊 Donma Noktası Alçalması Nedir?

Bir çözücü içinde uçucu olmayan bir madde çözündüğünde, çözeltinin donma noktası saf çözücünün donma noktasından daha düşük olur. Bu olaya donma noktası alçalması denir.

❄️ Donma Noktası Alçalması Nasıl Hesaplanır?

Donma noktası alçalmasını hesaplamak için şu formülü kullanırız:

$\Delta T_f = K_f \cdot m \cdot i$

• 🌡️ $\Delta T_f$: Donma noktası alçalması (yani, donma noktasındaki düşüş miktarı).
• 🧪 $K_f$: Çözücünün molal donma noktası alçalma sabiti (her çözücü için farklıdır ve genellikle soruda verilir).
• ⚖️ $m$: Çözeltinin molalitesi (çözünen maddenin mol sayısı / çözücünün kilogram cinsinden kütlesi).
• ⚛️ $i$: Van't Hoff faktörü (çözünen maddenin iyonlaşma sayısı; örneğin, NaCl için i=2, şeker için i=1).

💧 Molalite (m) Nasıl Bulunur?

Molaliteyi bulmak için aşağıdaki adımları izleyin:

• ⚖️ Çözünen maddenin mol sayısını bulun (mol = kütle / molar kütle).
• 💧 Çözücünün kütlesini kilogram cinsinden bulun (1 kg = 1000 g).
• ➗ Mol sayısını çözücünün kilogram cinsinden kütlesine bölün.

Örnek: 100 gram suda 5.85 gram NaCl çözünmüşse:

• 🧪 NaCl'nin mol sayısı: 5.85 g / 58.5 g/mol = 0.1 mol
• 💧 Suyun kütlesi: 100 g = 0.1 kg
• ➗ Molalite: 0.1 mol / 0.1 kg = 1 m

❓ Van't Hoff Faktörü (i) Nedir?

Van't Hoff faktörü, bir maddenin çözeltide kaç iyon oluşturduğunu gösterir.

• 🍬 Şeker (glikoz, sakkaroz gibi) gibi iyonlaşmayan maddeler için i = 1.
• 🧂 NaCl gibi iki iyon oluşturan maddeler için i = 2 (Na+ ve Cl-).
• CaCl2 gibi üç iyon oluşturan maddeler için i = 3 (Ca2+ ve 2Cl-).

📝 Örnek Soru Çözümü

Soru: 100 gram suda 9 gram glikoz (C6H12O6) çözünmesiyle oluşan çözeltinin donma noktası kaç °C düşer? (Suyun $K_f$ = 1.86 °C kg/mol, Glikozun molar kütlesi: 180 g/mol)

1. Glikozun mol sayısını bulun: 9 g / 180 g/mol = 0.05 mol
2. Suyun kütlesini kilograma çevirin: 100 g = 0.1 kg
3. Molaliteyi hesaplayın: 0.05 mol / 0.1 kg = 0.5 m
4. Van't Hoff faktörü: Glikoz iyonlaşmadığı için i = 1
5. Donma noktası alçalmasını hesaplayın: $\Delta T_f = 1.86 \cdot 0.5 \cdot 1 = 0.93 \ °C$

Cevap: Donma noktası 0.93 °C düşer.