2026 TYT Kimya İzobar Özellikleri Nelerdir?

Question

İzobar ne demek, tam olarak anlayamıyorum. Proton sayısı mı aynı olacak, nötron sayısı mı? Bu izobar özellikleri nelerdir, kafam karıştı.

Answer 1

🧪 2026 TYT Kimya: İzobar Nedir ve Özellikleri Nelerdir?

İzobarlar, kimyada önemli bir kavramdır. Aynı kütle numarasına sahip farklı element atomlarına izobar denir. Şimdi bu konuyu daha yakından inceleyelim.

🔢 İzobarın Tanımı

İzobar, aynı kütle numarasına (yani aynı sayıda proton ve nötron toplamına) sahip, fakat farklı atom numaralarına (yani farklı sayıda protona) sahip atom veya atom çekirdekleridir. Başka bir deyişle, farklı elementlere ait atomların kütle numaraları aynı ise, bu atomlar birbirinin izobarıdır.

⚛️ İzobarların Özellikleri

• ⚛️ Kütle Numarası (A): İzobarların en belirgin özelliği, kütle numaralarının aynı olmasıdır. Kütle numarası, bir atom çekirdeğindeki proton ve nötronların toplam sayısıdır.
• 🧪 Atom Numarası (Z): İzobarların atom numaraları farklıdır. Atom numarası, bir atom çekirdeğindeki proton sayısıdır ve elementin kimliğini belirler.
• ☢️ Nötron Sayısı: İzobarların nötron sayıları da farklıdır. Nötron sayısı, kütle numarasından atom numarasının çıkarılmasıyla bulunur (N = A - Z).
• 🧪 Kimyasal Özellikler: Farklı elementlere ait olduklarından, kimyasal özellikleri farklıdır. Çünkü kimyasal özellikler, atomun elektron sayısı ve dizilimi ile belirlenir ki bu da atom numarasına bağlıdır.
• ☢️ Fiziksel Özellikler: Fiziksel özelliklerinde de farklılıklar görülebilir.

📝 İzobar Örnekleri

İzobarlara birkaç örnek verelim:

• 🧪 Argon ($^{40}_{18}Ar$) ve Kalsiyum ($^{40}_{20}Ca$) izobardır. Her ikisinin de kütle numarası 40'tır, ancak atom numaraları farklıdır.
• ☢️ Karbon-14 ($^{14}_{6}C$) ve Azot-14 ($^{14}_{7}N$) izobardır.

❓ TYT'de İzobar Soruları Nasıl Çözülür?

TYT sınavında izobarlarla ilgili sorular genellikle atomların kütle numaralarını ve atom numaralarını karşılaştırmayı gerektirir. Soruları çözerken şu adımları izleyebilirsiniz:

• ⚛️ Verilen atomların kütle numaralarına ve atom numaralarına dikkatlice bakın.
• 🧪 Kütle numaraları aynı, atom numaraları farklı olan atomları belirleyin.
• ☢️ Soruda istenen özelliği (örneğin, nötron sayısı) hesaplayın ve karşılaştırın.

🧪 Örnek Soru

Aşağıdaki atom çiftlerinden hangisi izobardır?

1. A) $ ^{12}_{6}C $ ve $ ^{14}_{6}C $
2. B) $ ^{39}_{19}K $ ve $ ^{40}_{20}Ca $
3. C) $ ^{16}_{8}O $ ve $ ^{16}_{7}N $
4. D) $ ^{23}_{11}Na $ ve $ ^{23}_{12}Mg $
5. E) $ ^{1}_{1}H $ ve $ ^{2}_{1}H $

Çözüm: Doğru cevap C seçeneğidir. Çünkü $ ^{16}_{8}O $ ve $ ^{16}_{7}N $ atomlarının kütle numaraları aynı (16), fakat atom numaraları farklıdır (8 ve 7). Bu nedenle izobardırlar.