3. sınıf fen bilimleri ses kaynağının yaklaşıp uzaklaşması özellikleri

Question

Hocam, ses kaynağı yaklaştıkça sesin daha yüksek, uzaklaştıkça daha kısık duyulduğunu biliyorum ama bunu günlük hayattaki örneklerle tam olarak nasıl açıklayacağımı bilemiyorum. Mesela ambulans örneğini veriyorlar ama başka örnekler de bulmakta zorlanıyorum. Bir de bu durumun neden böyle olduğunu basitçe anlamak istiyorum.

Answer 1

🔊 Ses Kaynağı Yaklaşıyor, Uzaklaşıyor!

Günlük hayatımızda pek çok ses duyuyoruz, değil mi? Kuşların cıvıltısı, arabanın kornası, arkadaşımızın sesi... Peki bu sesler bize yaklaşırken veya uzaklaşırken nasıl değişiyor hiç düşündünüz mü?

🚗 Yaklaşan ve Uzaklaşan Arabanın Sesi

Diyelim ki bir araba size doğru geliyor. Arabanın sesi size yaklaştıkça nasıl değişir?

• 🚗 Yaklaşırken: Ses daha yüksek ve daha tiz duyulur. Sanki araba bağırarak geliyormuş gibi!
• 🚦 Uzaklaşırken: Ses daha alçak ve daha pes duyulur. Araba sanki fısıldayarak gidiyormuş gibi!

Bunun nedeni, ses dalgalarının sıkışması ve genleşmesidir. Araba size yaklaşırken, ses dalgaları sıkışır ve daha sık duyulur. Bu da sesi daha tiz yapar. Araba uzaklaşırken ise, ses dalgaları genleşir ve daha seyrek duyulur. Bu da sesi daha pes yapar.

🚑 Ambulans Sireni Neden Farklı Geliyor?

Ambulansın sirenini düşünelim. Ambulans size doğru gelirken siren sesi farklı, sizden uzaklaşırken farklı duyulur.

• 🚨 Yaklaşırken: Siren sesi daha tiz ve yüksek duyulur. Hatta bazen "viiuuu" gibi ince bir ses çıkarır.
• 💨 Uzaklaşırken: Siren sesi daha pes ve alçak duyulur. Sanki siren yavaşlıyormuş gibi gelir.

Bu olay sadece arabalar ve ambulanslar için değil, hareket eden tüm ses kaynakları için geçerlidir. Örneğin, trenin sesi, uçağın sesi de bize yaklaşıp uzaklaşırken farklı duyulur.

🎵 Müzikle Anlatalım!

Bu durumu bir de müzikle düşünelim. Bir müzik aleti size doğru çalınırken, ses daha parlak ve canlı duyulur. Sizden uzaklaşırken ise, ses daha mat ve donuk duyulur.

Unutmayın, ses kaynağı ne kadar hızlı hareket ederse, sesindeki değişiklik de o kadar belirgin olur!