🛡️ 5188 Sayılı Kanun Kapsamında Özel Güvenlik Şirketlerinin Hukuki Sorumlulukları
Özel güvenlik şirketlerinin hukuki sorumlulukları, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmiştir. Bu sorumluluklar, hem şirketin kendi iç işleyişinden kaynaklanabileceği gibi, hem de özel güvenlik görevlilerinin (ÖGG) görevlerini yerine getirirken üçüncü şahıslara verdikleri zararlardan doğabilir.
- 📜 Sözleşmeden Doğan Sorumluluk: Özel güvenlik şirketleri, hizmet sözleşmeleri kapsamında taahhüt ettikleri yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur. Sözleşmede belirtilen güvenlik hizmetinin eksik veya hatalı ifası durumunda, şirket sözleşmeye aykırılıktan doğan zararları tazmin etmekle yükümlüdür.
- 🏢 Hizmet Kusurundan Doğan Sorumluluk: Şirket, sunduğu hizmetin kusurlu olmasından dolayı ortaya çıkan zararlardan sorumludur. Örneğin, yeterli sayıda personel görevlendirmemesi, personelin gerekli eğitimleri almamış olması veya uygunsuz teçhizat kullanılması gibi durumlar hizmet kusuru olarak değerlendirilebilir.
- 👨✈️ Özel Güvenlik Görevlisinin Fiillerinden Doğan Sorumluluk: Özel güvenlik şirketleri, bünyesinde çalışan özel güvenlik görevlilerinin görevlerini ifa ederken üçüncü kişilere verdikleri zararlardan genel hükümlere göre sorumludur. Bu sorumluluk, Borçlar Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca kusur sorumluluğu veya adam çalıştıranın sorumluluğu kapsamında değerlendirilebilir.
- 🚨 Denetim ve Gözetim Yükümlülüğü: Şirketler, özel güvenlik görevlilerinin faaliyetlerini etkin bir şekilde denetlemek ve gözetmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğün ihlali halinde, denetim ve gözetim eksikliğinden kaynaklanan zararlardan da sorumlu tutulabilirler.
- 📄 İdari Sorumluluk: 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere aykırı davranışlar, şirketin idari yaptırımlarla karşılaşmasına neden olabilir. Bu yaptırımlar, uyarı, para cezası, faaliyet izninin geçici veya sürekli iptali gibi çeşitli şekillerde olabilir.
💰 Maddi ve Manevi Tazminat Sorumluluğu
- 💔 Manevi Tazminat: Özel güvenlik şirketlerinin veya özel güvenlik görevlilerinin hukuka aykırı eylemleri sonucunda, kişilerin manevi bütünlüğüne zarar verilmesi halinde manevi tazminat talep edilebilir. Örneğin, haksız yere arama yapılması, kötü muamelede bulunulması veya itibar zedelenmesi gibi durumlarda manevi tazminat gündeme gelebilir.
- 💸 Maddi Tazminat: Özel güvenlik hizmeti sırasında meydana gelen maddi zararların tazmini de mümkündür. Örneğin, bir hırsızlık olayında güvenlik zafiyeti nedeniyle mal kaybı yaşanması durumunda, şirket maddi zararı tazmin etmekle yükümlü olabilir.
⚖️ Hukuki Sorumluluktan Kurtulma Halleri
- 🤝 Mücbir Sebepler: Şirket, mücbir sebeplerin (örneğin, doğal afetler, savaş, ayaklanma) neden olduğu zararlardan sorumlu tutulmayabilir. Ancak, mücbir sebebin varlığı ve zararla olan illiyet bağı somut olayda ispatlanmalıdır.
- 🚫 Zarar Görenin Kusuru: Zararın meydana gelmesinde zarar görenin kendi kusuru varsa, şirketin sorumluluğu azalabilir veya tamamen ortadan kalkabilir. Örneğin, bir kişinin uyarıları dikkate almayarak yasak bir alana girmesi ve zarar görmesi durumunda, şirketin sorumluluğu sınırlanabilir.
- 📜 Sorumluluğu Sınırlandıran Anlaşmalar: Şirketler, hizmet sözleşmelerinde sorumluluklarını belirli ölçüde sınırlandırabilirler. Ancak, bu tür sınırlamalar, kanunun emredici hükümlerine aykırı olmamalı ve dürüstlük kuralına uygun olmalıdır.
