Adım Adım Layer 2 Kullanım Rehberi: Ethereum'da Nasıl Daha Az Gaz Ücreti Ödersiniz?

Question

Layer 2 kullanmak istiyorum ama nasıl yapacağımı bilmiyorum. Ethereum'da nasıl daha az gaz ücreti öderim, adım adım bir rehbere ihtiyacım var.

Answer 1

🧪 Layer 2 Nedir ve Neden Önemlidir?

Ethereum, merkeziyetsiz uygulamalar (dApps) ve akıllı sözleşmeler için popüler bir platformdur. Ancak, ağ tıkanıklığı ve yüksek gaz ücretleri, kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyebilir. İşte tam bu noktada Layer 2 (L2) çözümleri devreye girer. L2 çözümleri, Ethereum ana zincirinin (Layer 1) üzerinde çalışarak işlem hızlarını artırır ve gaz ücretlerini düşürür.

💸 Gaz Ücretleri Neden Bu Kadar Yüksek?

Ethereum'da gaz ücretleri, ağdaki işlem talebine bağlı olarak değişir. Talep arttıkça, madencilerin işlemleri onaylamak için talep ettiği ücret de artar. Bu durum, özellikle yoğun zamanlarda küçük işlemler için bile yüksek maliyetlere yol açabilir.

⚙️ Layer 2 Çözümleri Nasıl Çalışır?

L2 çözümleri, işlemleri Ethereum ana zinciri dışında gerçekleştirerek ağdaki yükü azaltır. Bu çözümler, işlemleri toplu halde ana zincire göndererek gaz ücretlerini düşürür ve işlem hızlarını artırır.

Rolluplar

Rolluplar, L2 çözümlerinin en popüler türlerinden biridir. İşlemleri toplar ve tek bir işlem olarak Ethereum ana zincirine gönderirler. İki ana rollup türü vardır:

• ✨ Optimistic Rolluplar: İşlemlerin varsayılan olarak geçerli olduğunu kabul ederler ve sadece şüpheli durumlarda itiraz mekanizmasıyla doğrulanırlar.
• 🧮 ZK-Rolluplar: İşlemlerin geçerliliğini kriptografik kanıtlarla (Zero-Knowledge Proofs) sağlarlar. Bu sayede daha hızlı ve güvenli işlem onayı sağlarlar.

Yan Zincirler (Sidechains)

Yan zincirler, Ethereum ana zincirine paralel olarak çalışan bağımsız blok zincirlerdir. Kendi konsensüs mekanizmaları ve blok yapıları vardır. Yan zincirler, Ethereum ile köprüler aracılığıyla iletişim kurarlar.

Durum Kanalları (State Channels)

Durum kanalları, iki veya daha fazla taraf arasında doğrudan işlem yapılmasına olanak tanır. İşlemler, sadece kanal açılış ve kapanışında Ethereum ana zincirine kaydedilir. Bu sayede, kanal içindeki işlemler için gaz ücreti ödenmez.

🪜 Adım Adım Layer 2 Kullanım Rehberi

👛 1. Adım: Bir Layer 2 Cüzdanı Edinin

L2 çözümlerini kullanmak için, L2'yi destekleyen bir cüzdana ihtiyacınız vardır. Popüler L2 cüzdanları arasında MetaMask (bazı L2 ağları için), Argent, ve imToken bulunur.

• 🦊 MetaMask: En popüler Ethereum cüzdanlarından biridir. Bazı L2 ağlarını doğrudan destekler veya ağ ekleme yoluyla kullanılabilir.
• 🛡️ Argent: Özellikle L2 odaklı bir cüzdandır. Kullanıcı dostu arayüzü ve güvenlik özellikleriyle dikkat çeker.

🌉 2. Adım: Varlıklarınızı Layer 2'ye Aktarın (Köprüleme)

Ethereum ana zincirindeki varlıklarınızı L2'ye aktarmak için bir köprü (bridge) kullanmanız gerekir. Köprüler, varlıklarınızı L1'den L2'ye güvenli bir şekilde taşımanızı sağlar.

• 🔗 Resmi Köprüler: Her L2 çözümünün kendi resmi köprüsü olabilir. Örneğin, Arbitrum için Arbitrum Bridge, Optimism için Optimism Gateway.
• 🔀 Üçüncü Taraf Köprüler: Hop Protocol, Across Protocol gibi üçüncü taraf köprüler, farklı L2 ağları arasında varlık transferini kolaylaştırır.

🕹️ 3. Adım: Layer 2'de İşlem Yapın

Varlıklarınızı L2'ye aktardıktan sonra, desteklenen dApp'lerde işlem yapmaya başlayabilirsiniz. L2'de işlem yapmak, L1'e göre çok daha hızlı ve ucuzdur.

• 🎮 dApp Kullanımı: L2'de işlem yaparken, kullandığınız dApp'in L2 sürümünü kullandığınızdan emin olun.
• ⛽ Gaz Ücretleri: L2'de gaz ücretleri genellikle çok daha düşüktür. İşlem yaparken gaz ücretlerini kontrol etmeyi unutmayın.

↩️ 4. Adım: Varlıklarınızı Geri Aktarın (Gerekirse)

L2'deki işlemlerinizi tamamladıktan sonra, varlıklarınızı tekrar Ethereum ana zincirine geri aktarabilirsiniz. Bu işlem de bir köprü aracılığıyla yapılır.

• ⏱️ Çekim Süreleri: Bazı L2 çözümlerinde, varlıklarınızı L1'e geri çekerken bir bekleme süresi olabilir. Bu süre, L2 çözümüne ve köprüye bağlı olarak değişir.
• 💰 Çekim Ücretleri: L1'e geri çekim yaparken de bir miktar gaz ücreti ödemeniz gerekebilir.

📝 Özet

Layer 2 çözümleri, Ethereum'un ölçeklenebilirlik sorununa etkili bir çözüm sunar. Daha düşük gaz ücretleri ve daha hızlı işlem hızları sayesinde, kullanıcı deneyimini önemli ölçüde iyileştirir. Bu rehberdeki adımları izleyerek, siz de L2 çözümlerini kullanmaya başlayabilir ve Ethereum'da daha ekonomik ve verimli işlemler yapabilirsiniz.