🧠 ALES Önermeli Sorulara Giriş
Önermeli sorular, ALES'in sözel mantık bölümünde kritik bir yer tutar. Bu sorular, verilen önermelerden yola çıkarak kesin sonuçlara ulaşmayı veya çıkarımlar yapmayı gerektirir. Başarı, doğru mantıksal akıl yürütme tekniklerini kullanmaya bağlıdır.
🧩 Temel Mantıksal Akıl Yürütme Teknikleri
- 📍 Doğrudan Çıkarım: Verilen önermelerden doğrudan sonuç çıkarma yöntemidir. Örneğin, "Bütün A'lar B'dir" ve "C bir A'dır" önermelerinden "C bir B'dir" sonucu çıkarılabilir.
- 📍 Tümdengelim (Dedüksiyon): Genel bir kuraldan özel bir duruma doğru akıl yürütmedir. Eğer öncüller doğruysa, sonucun da doğru olması zorunludur.
- 📍 Tümevarım (Endüksiyon): Özel durumlardan genel bir kurala ulaşma yöntemidir. Gözlemlenen örneklerden yola çıkarak genel bir yargıya varılır. Ancak, sonucun kesinliği garanti değildir.
- 📍 Çelişki Yöntemi: Bir önermenin doğru olduğunu kanıtlamak için, o önermenin yanlış olduğunu varsayarak bir çelişki elde etmeye çalışılır. Çelişki elde edilirse, ilk önermenin doğru olduğu kanıtlanır.
- 📍 Hipotez Test Etme: Verilen hipotezleri tek tek deneyerek doğru olup olmadığını kontrol etme yöntemidir. Özellikle karmaşık sorularda işe yarar.
🎯 Önerme Türleri ve Anlamları
- 📌 Koşullu Önermeler (Eğer...ise): "Eğer A ise B" şeklinde ifade edilir. A'nın gerçekleşmesi durumunda B'nin de gerçekleşeceği anlamına gelir. Örneğin, "Eğer yağmur yağarsa, yerler ıslanır."
- 📌 Karşılıklı Koşullu Önermeler (Ancak ve Ancak): "A ancak ve ancak B ise" şeklinde ifade edilir. A'nın gerçekleşmesiyle B'nin gerçekleşmesi ve B'nin gerçekleşmesiyle A'nın gerçekleşmesi durumunda doğrudur. Örneğin, "Bir sayı çift ise ancak ve ancak 2'ye tam bölünür."
- 📌 Niceleyici Önermeler (Bütün, Bazı): "Bütün A'lar B'dir" veya "Bazı A'lar B'dir" şeklinde ifade edilir. Bütün, bir kümenin tamamını ifade ederken; bazı, kümenin en az bir elemanını ifade eder.
✍️ ALES Tarzı Soru Çözümünde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 🔑 Önermeleri Dikkatlice Okuyun: Her bir önermenin anlamını doğru bir şekilde kavramak, sorunun doğru çözümüne ulaşmak için kritik öneme sahiptir.
- 🔑 Sembolik Gösterim Kullanın: Karmaşık önermeleri sembollerle ifade etmek, akıl yürütme sürecini kolaylaştırır. Örneğin, "A ise B" önermesini "A → B" şeklinde gösterebilirsiniz.
- 🔑 Çıkarım Tabloları Oluşturun: Verilen önermeler arasındaki ilişkileri daha net görmek için çıkarım tabloları oluşturabilirsiniz. Bu tablolar, olası tüm durumları değerlendirmenize yardımcı olur.
- 🔑 Zaman Yönetimine Dikkat Edin: ALES'te zaman sınırlı olduğu için, her soruya ayırdığınız süreyi iyi yönetmeniz gerekir. Hızlı ve doğru çözüm tekniklerini kullanarak zaman kazanabilirsiniz.
- 🔑 Pratik Yapın: Farklı türde önermeli sorular çözerek deneyim kazanmak, sınavda daha başarılı olmanızı sağlar. Çözdüğünüz soruları analiz ederek hatalarınızdan ders çıkarın.
💡 Örnek Soru ve Çözümü
Soru:
Aşağıdaki önermelerden hangisi kesin olarak doğrudur?
I. Bütün kediler miyavlar.
II. Bazı köpekler havlamaz.
III. Hiçbir kuş konuşmaz.
(A) Bütün kediler havlamaz.
(B) Bazı kuşlar miyavlar.
(C) Hiçbir köpek konuşmaz.
(D) Bütün köpekler havlar.
(E) Bazı kediler miyavlamaz.
Çözüm:
* I. önerme "Bütün kediler miyavlar" ifadesi doğrudur.
* II. önerme "Bazı köpekler havlamaz" ifadesi bazı köpeklerin havlamadığı durumunu belirtir.
* III. önerme "Hiçbir kuş konuşmaz" ifadesi tüm kuşların konuşmadığını belirtir.
Seçenekleri değerlendirelim:
* (A) "Bütün kediler havlamaz" ifadesi kesin doğru değildir, çünkü sadece kedilerin miyavladığı bilinmektedir.
* (B) "Bazı kuşlar miyavlar" ifadesi kesin doğru değildir, çünkü kuşların konuşmadığı bilinmektedir.
* (C) "Hiçbir köpek konuşmaz" ifadesi kesin doğrudur, çünkü kuşların konuşmadığı ve köpeklerin konuşup konuşmadığı hakkında bir bilgi verilmemiştir.
* (D) "Bütün köpekler havlar" ifadesi kesin doğru değildir, çünkü bazı köpeklerin havlamadığı belirtilmiştir.
* (E) "Bazı kediler miyavlamaz" ifadesi kesin doğru değildir, çünkü bütün kedilerin miyavladığı belirtilmiştir.
Bu durumda doğru cevap (C) seçeneğidir.
📚 Ek Kaynaklar ve İpuçları
* ALES kitapları ve deneme sınavları
* Online mantık dersleri ve eğitim videoları
* Mantıksal akıl yürütme alıştırmaları
* Soru çözüm teknikleri üzerine makaleler
Unutmayın, düzenli pratik ve doğru tekniklerle ALES önermeli sorularında başarılı olabilirsiniz!
