Lateral düşünme, diğer adıyla yanal düşünme, problemleri çözmek veya yeni fikirler üretmek için dolaylı ve yaratıcı bir yaklaşım kullanma tekniğidir. Doğrusal ve mantıksal düşünmenin (dikey düşünme) aksine, lateral düşünme, alışılmışın dışına çıkarak farklı açılardan bakmayı ve beklenmedik çözümler bulmayı hedefler.
Rastgele bir kelime seçip, bu kelime ile problem arasında bağlantı kurmaya çalışarak yeni fikirler üretmeyi amaçlar. Örneğin, problemimiz "trafik sorununu çözmek" ise, rastgele seçtiğimiz kelime "şemsiye" olabilir. Bu durumda, trafik sorununu şemsiye ile ilişkilendirerek (örneğin, trafiği tıkayan unsurları şemsiye gibi toplayan bir sistem) çözümler üretebiliriz.
Problemi veya durumu tersine çevirerek düşünmeyi içerir. Örneğin, "müşteri memnuniyetini artırmak" yerine "müşteri memnuniyetsizliğini nasıl artırırız?" sorusunu sorarak, memnuniyetsizliğe yol açan faktörleri belirleyip bunları ortadan kaldırmaya yönelik çözümler üretebiliriz.
Bir problemin temel nedenini bulmak için "neden" sorusunu tekrar tekrar sormayı içerir. Genellikle 5 kez "neden" sorusu sorulur, ancak bu sayı probleme göre değişebilir. Örneğin, "satışlar düştü" problemi için:
1. Neden? Çünkü müşteri ilgisi azaldı.
2. Neden? Çünkü rakipler daha iyi ürünler sunuyor.
3. Neden? Çünkü biz ürünlerimizi geliştirmiyoruz.
4. Neden? Çünkü Ar-Ge bütçemiz yetersiz.
5. Neden? Çünkü şirket kaynakları farklı alanlara yönlendiriliyor.
Bu analiz sonucunda, problemin temel nedeninin şirket kaynaklarının yanlış yönlendirilmesi olduğu ortaya çıkar.
Bir uçak kazası sonucu ıssız bir adaya düştünüz. Yanınızda sadece bir kibrit kutusu var. Hayatta kalmak için neler yaparsınız?
Geleneksel Düşünce: Ateş yakmak, barınak inşa etmek, yiyecek bulmak.
Lateral Düşünce:
