? Kişi Kavramı: AÖF Vize-Final İçin Özet Ders Notları
⚖️ Hukuki Anlamda Kişi: Hak ehliyetine sahip olan varlıklardır. Yani, hakları ve borçları olabilen her şey kişidir.
? Gerçek Kişi: Doğumla başlayan ve ölümle sona eren insanlardır. Hak ehliyeti, sağ doğmak şartıyla ana rahmine düşmekle başlar.
? Tüzel Kişi: Hukuk düzeni tarafından kişi olarak kabul edilen, kendi adına haklar edinebilen ve borçlar altına girebilen kişi toplulukları veya mal topluluklarıdır.
? Hak Ehliyeti: Bir kişinin haklara ve borçlara sahip olabilme yeteneğidir. Gerçek kişilerde doğumla kazanılır, tüzel kişilerde ise kuruluşla başlar.
?️ Fiil Ehliyeti: Bir kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yeteneğidir. Ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmayan herkes fiil ehliyetine sahiptir.
? Ayırt Etme Gücü: Bir kişinin davranışlarının anlamını ve sonuçlarını anlayabilme yeteneğidir.
? Erginlik: Türk Medeni Kanunu'na göre 18 yaşını doldurmakla kazanılır. Evlenme ile de ergin olunabilir.
? Kısıtlılık: Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı gibi sebeplerle mahkeme kararıyla fiil ehliyetinin sınırlandırılmasıdır.
?️ Tüzel Kişi Çeşitleri
? Özel Hukuk Tüzel Kişileri: Şirketler, dernekler, vakıflar gibi özel hukuk kurallarına tabi olan tüzel kişilerdir.
? Kamu Hukuku Tüzel Kişileri: Devlet, belediyeler, üniversiteler gibi kamu hukuku kurallarına tabi olan tüzel kişilerdir.
? Gerçek Kişiliğin Sona Ermesi
? Ölüm: Gerçek kişiliği sona erdiren en temel olaydır.
? Gaiplik: Ölüm tehlikesi içinde kaybolma veya uzun süredir haber alınamama durumunda mahkeme kararıyla ölümüne karar verilmesidir.
? Ölüm Karinesi: Bir kişinin ölümüne kesin gözüyle bakılmayı gerektiren durumlarda, cesedi bulunamamış olsa bile ölümün gerçekleştiğinin kabul edilmesidir.
? Yerleşim Yeri (İkametgah)
? Tanım: Bir kişinin sürekli olarak kalma niyetiyle oturduğu yerdir.
? Önemi: Birçok hukuki işlemde (örneğin, tebligatlar) kişinin yerleşim yeri esas alınır.
?️ Kişiliğin Korunması
? Kişilik Hakları: Herkesin doğuştan sahip olduğu, devredilemeyen ve vazgeçilemeyen haklardır (yaşama hakkı, sağlık hakkı, şeref ve haysiyet hakkı gibi).
⚖️ Kişilik Haklarının İhlali: Kişilik haklarına yapılan saldırılar hukuka aykırıdır ve tazminat gerektirebilir.
