Atom numarası, bir atomun çekirdeğindeki proton sayısını ifade eder. Her elementin kendine özgü bir atom numarası vardır ve bu numara, elementin kimliğini belirler. Atom numarası genellikle Z sembolü ile gösterilir.
Örneğin, hidrojenin atom numarası 1'dir çünkü çekirdeğinde 1 proton bulunur. Karbonun atom numarası ise 6'dır, çünkü çekirdeğinde 6 proton vardır.
Atom numarasını bulmak oldukça basittir. Periyodik tabloda elementler atom numaralarına göre sıralanmıştır. Dolayısıyla, bir elementin periyodik tablodaki sırası aynı zamanda o elementin atom numarasıdır.
Kütle numarası, bir atomun çekirdeğindeki proton ve nötronların toplam sayısını ifade eder. Kütle numarası genellikle A sembolü ile gösterilir.
Örneğin, bir atomun çekirdeğinde 6 proton ve 8 nötron varsa, bu atomun kütle numarası 14'tür (6 + 8 = 14).
Kütle numarasını bulmak için aşağıdaki formülü kullanabilirsiniz:
A = Z + N
Burada:
Eğer bir atomun atom numarasını (proton sayısını) ve nötron sayısını biliyorsanız, bu iki sayıyı toplayarak kütle numarasını kolayca bulabilirsiniz.
Bir atomun atom numarası 8 ve nötron sayısı 8 ise, kütle numarası kaçtır?
A = Z + N
A = 8 + 8
A = 16
Dolayısıyla, bu atomun kütle numarası 16'dır.
İyonlar, atomların elektron alması veya vermesi sonucu oluşan yüklü parçacıklardır. İyon oluşumu atomun proton veya nötron sayısını değiştirmez, sadece elektron sayısını değiştirir. Bu nedenle, bir iyonun atom numarası ve kütle numarası, o elementin nötr haldeki atomu ile aynıdır.
Örneğin, sodyumun (Na) atom numarası 11'dir. Sodyum bir elektron vererek Na+ iyonunu oluşturduğunda da atom numarası yine 11 olarak kalır. Sadece yükü değişir.