AYT Biyoloji: Hardy-Weinberg Prensibi Soru Bankası ve Deneme Sınavı

Question

Hardy-Weinberg prensibi çok karmaşık geliyor. Soruları çözerken nelere dikkat etmeliyim, mantığını nasıl kavrayabilirim?

Answer 1

🧬 Hardy-Weinberg Prensibi Nedir?

Hardy-Weinberg Prensibi, bir popülasyondaki gen ve genotip frekanslarının nesilden nesile sabit kalacağını öngören temel bir kavramdır. Bu prensip, evrimleşmeyen ideal bir popülasyonu tanımlar. Ancak gerçek hayatta, popülasyonlar nadiren bu ideal koşullara uyar.

• 🧪 Temel Varsayımlar: Hardy-Weinberg dengesinin geçerli olabilmesi için aşağıdaki varsayımların sağlanması gerekir:
• 🌱 Mutasyon olmamalıdır.
• 🦋 Gen akışı (göç) olmamalıdır.
• 🍄 Doğal seçilim olmamalıdır.
• 🐾 Rastgele çiftleşme olmalıdır.
• 🐝 Popülasyon büyüklüğü sonsuz olmalıdır (genetik sürüklenme olmamalıdır).
• 🧮 Hardy-Weinberg Denklemleri:
• 🧬 Gen frekansları için: $p + q = 1$ (p: baskın alelin frekansı, q: çekinik alelin frekansı)
• 📊 Genotip frekansları için: $p^2 + 2pq + q^2 = 1$ ($p^2$: homozigot baskın, $2pq$: heterozigot, $q^2$: homozigot çekinik)

📚 Soru Bankası: Hardy-Weinberg Prensibi Uygulama Soruları

Aşağıda, Hardy-Weinberg prensibini anlamanıza ve uygulamanıza yardımcı olacak örnek sorular bulunmaktadır.

1. ❓ Bir popülasyonda çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireylerin oranı 0.16 ise, baskın alelin frekansı kaçtır?
1. A) 0.4
2. B) 0.6
3. C) 0.8
4. D) 0.2
5. E) 0.9

Çözüm: Çekinik bireylerin oranı $q^2 = 0.16$ ise, $q = \sqrt{0.16} = 0.4$ olur. Baskın alelin frekansı $p = 1 - q = 1 - 0.4 = 0.6$'dır. Cevap: B)

2. ❓ Bir insan popülasyonunda, MN kan grubu sistemi için M alelinin frekansı 0.7'dir. Hardy-Weinberg dengesi altında, MN kan grubuna sahip bireylerin oranı yaklaşık olarak kaçtır?
1. A) 0.49
2. B) 0.21
3. C) 0.42
4. D) 0.09
5. E) 0.51

Çözüm: M alelinin frekansı (p) 0.7 ise, N alelinin frekansı (q) $1 - 0.7 = 0.3$'tür. MN genotipine sahip bireylerin oranı $2pq = 2 \times 0.7 \times 0.3 = 0.42$'dir. Cevap: C)

3. ❓ Bir böcek popülasyonunda, yeşil renk baskın (G) ve kahverengi renk çekiniktir (g). Popülasyonda kahverengi böceklerin oranı %4 ise, heterozigot bireylerin oranı yaklaşık olarak kaçtır?
1. A) %16
2. B) %32
3. C) %4
4. D) %96
5. E) %20

Çözüm: Kahverengi böceklerin oranı $q^2 = 0.04$ ise, $q = \sqrt{0.04} = 0.2$'dir. Yeşil alelin frekansı $p = 1 - q = 1 - 0.2 = 0.8$'dir. Heterozigot bireylerin oranı $2pq = 2 \times 0.8 \times 0.2 = 0.32$ veya %32'dir. Cevap: B)

📝 Deneme Sınavı: Hardy-Weinberg Prensibi Bilgi Ölçme

Aşağıdaki deneme sınavı, Hardy-Weinberg prensibi hakkındaki bilginizi ölçmek için tasarlanmıştır. Her soruyu dikkatlice okuyun ve en doğru cevabı seçin.

1. 🍎 Bir popülasyonda otozomal çekinik bir hastalığın görülme sıklığı 1/10000'dir. Bu popülasyonda taşıyıcı (heterozigot) bireylerin oranı yaklaşık olarak kaçtır?
1. A) 1/100
2. B) 1/1000
3. C) 1/50
4. D) 1/500
5. E) 1/2500
2. 🍎 Aşağıdakilerden hangisi Hardy-Weinberg dengesini bozan faktörlerden biri değildir?
1. A) Mutasyonlar
2. B) Genetik sürüklenme
3. C) Rastgele çiftleşme
4. D) Doğal seçilim
5. E) Gen akışı
3. 🍎 Bir popülasyonda belirli bir genin iki aleli bulunmaktadır: A ve a. A alelinin frekansı 0.6 ise, aa genotipindeki bireylerin popülasyondaki oranı nedir?
1. A) 0.36
2. B) 0.16
3. C) 0.48
4. D) 0.24
5. E) 0.64

🔑 Cevap Anahtarı:

• 1. Soru: C
• 2. Soru: C
• 3. Soru: B