🌍 AYT Coğrafya İklim Grafikleri: Tablolarla Konu Özeti
İklim grafikleri, bir yerin sıcaklık ve yağış değerlerini göstererek o yerin iklimi hakkında bize bilgi verir. AYT Coğrafya sınavında sıkça karşılaşılan bu grafikler, doğru yorumlandığında pek çok soruyu çözmemize yardımcı olur. Şimdi, farklı iklim tiplerine ait grafikleri tablolarla inceleyelim.
🌡️ Ekvatoral İklim
*
- 🌿 Sıcaklık: Yıl boyunca yüksek ve ortalama 25°C civarındadır.
- 🌧️ Yağış: Her mevsim yağışlıdır ve yıllık toplam yağış miktarı 2000 mm'nin üzerindedir.
- 🌳 Bitki Örtüsü: Geniş yapraklı, her mevsim yeşil kalan yağmur ormanlarıdır.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Amazon ve Kongo havzaları, Endonezya ve Malezya.
🏜️ Çöl İklimi
*
- 🔥 Sıcaklık: Gündüzleri çok yüksek, geceleri ise düşüktür. Yıllık sıcaklık farkı fazladır.
- 🌵 Yağış: Yıl boyunca çok azdır (200 mm'nin altında).
- 🌵 Bitki Örtüsü: Kuraklığa dayanıklı kaktüsler ve çalılardır.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Sahra, Arabistan, Avustralya çölleridir.
ılıman Okyanusal İklim
*
- ☁️ Sıcaklık: Ilıman ve düzenlidir. Yazlar serin, kışlar ılıktır.
- ☔ Yağış: Her mevsim yağışlıdır.
- 🌳 Bitki Örtüsü: Geniş yapraklı ormanlar ve karışık ormanlardır.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Batı Avrupa kıyıları, Kuzey Amerika'nın batı kıyıları.
🌾 Akdeniz İklimi
*
- ☀️ Sıcaklık: Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır.
- 💧 Yağış: Yıllık yağış miktarı ortalama 600-800 mm'dir.
- 🌿 Bitki Örtüsü: Maki (zeytin, zakkum, defne gibi her zaman yeşil kalan çalılıklar).
- 📍 Görüldüğü Yerler: Akdeniz çevresi, Kaliforniya, Güney Afrika'nın Kap bölgesi.
❄️ Karasal İklim
*
- ☃️ Sıcaklık: Yazlar sıcak ve kısa, kışlar soğuk ve uzundur. Yıllık sıcaklık farkı fazladır.
- 🌨️ Yağış: Genellikle ilkbahar ve yaz aylarında görülür.
- 🌲 Bitki Örtüsü: Bozkır (step) bitki örtüsü ve iğne yapraklı ormanlar.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Orta Asya, Doğu Avrupa, İç Anadolu Bölgesi.
🌬️ Sert Karasal İklim
*
- 🥶 Sıcaklık: Kışlar çok soğuk ve uzun, yazlar serin ve kısadır. Yıllık sıcaklık farkı çok fazladır.
- ❄️ Yağış: Genellikle kar şeklindedir ve azdır.
- 🌲 Bitki Örtüsü: Tayga (iğne yapraklı) ormanları.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Sibirya, Kanada'nın kuzeyi.
⛰️ Yüksek Dağ İklimi
*
- 🏔️ Sıcaklık: Yükseklere çıkıldıkça sıcaklık düşer.
- 🌨️ Yağış: Yüksekliğe bağlı olarak değişir, genellikle kar şeklindedir.
- 🌲 Bitki Örtüsü: Yüksekliğe göre değişir; ormanlar, alpin çayırlar ve çıplak kayalıklar görülebilir.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Himalayalar, Alpler, And Dağları.
🧊 Tundra İklimi
*
- 🌡️ Sıcaklık: Yazlar çok kısa ve serin, kışlar çok uzun ve soğuktur.
- 🌧️ Yağış: Azdır ve genellikle kar şeklindedir.
- 🌿 Bitki Örtüsü: Yosun, liken ve bodur bitkilerden oluşan tundra bitki örtüsü.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Kuzey Kutbu çevresi, Sibirya'nın kuzeyi, Kanada'nın kuzeyi.
🐧 Kutup İklimi
*
- 🌡️ Sıcaklık: Yıl boyunca sıfırın altındadır.
- 🌧️ Yağış: Çok azdır ve kar şeklindedir.
- 🌿 Bitki Örtüsü: Yoktur. Kalıcı kar ve buzullarla kaplıdır.
- 📍 Görüldüğü Yerler: Antarktika, Grönland'ın iç kısımları.
📝 İklim Grafiği Okuma İpuçları
*
- 📈 Sıcaklık Eğrisi: Grafikteki çizgi, sıcaklık değerlerini gösterir. En yüksek ve en düşük noktalar, yaz ve kış aylarını belirtir.
- 🌧️ Yağış Sütunları: Sütunlar, aylık yağış miktarını gösterir. Yüksek sütunlar yağışlı ayları, düşük sütunlar kurak ayları belirtir.
- 🌍 Enlem Etkisi: Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklık genellikle azalır.
- 🌊 Denizellik Etkisi: Denizlere yakın bölgelerde sıcaklık farkı daha azdır.
Bu özet tablolar ve ipuçları sayesinde, AYT Coğrafya sınavında iklim grafikleriyle ilgili soruları daha kolay çözebilirsin. Başarılar!
