📚 AYT Edebiyat Makale: ÖSYM Ne Sordu?
Makale türü, AYT Edebiyat sınavında sıklıkla karşılaşılan ve öğrencilerin bilgi birikimini, yorumlama yeteneğini ölçen önemli bir alandır. ÖSYM, makaleler üzerinden dil ve anlatım özellikleri, içerik analizi ve farklı bakış açılarını değerlendirme gibi konulara odaklanır. Gelin, geçmiş yıllarda çıkan sorulara göz atarak ÖSYM'nin makalelerle ilgili beklentilerini daha yakından inceleyelim.
📝 Makale Nedir?
- ✍️ Tanım: Makale, herhangi bir konuda bilgi vermek, bir tezi savunmak veya bir düşünceyi kanıtlamak amacıyla yazılan bilimsel veya düşünsel yazılardır.
- 🎯 Amaç: Okuyucuyu bilgilendirmek, ikna etmek veya düşündürmektir.
- 🗣️ Dil ve Anlatım: Açık, anlaşılır ve nesnel bir dil kullanılır.
- 📑 Yapı: Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.
🧐 ÖSYM'nin Makale Sorularında Dikkat Ettiği Noktalar
- 🔎 İçerik ve Ana Fikir: Makalenin konusunu, ana fikrini ve yazarın savunduğu tezi doğru bir şekilde belirleyebilme.
- 📝 Dil ve Anlatım Özellikleri: Makalede kullanılan dilin açıklığı, anlaşılırlığı, nesnelliği ve üslubun uygunluğu.
- 🗂️ Yapısal Unsurlar: Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin uyumu, düşüncelerin mantıksal bir sıra içinde sunulması.
- 📚 Bilgi Birikimi: Edebiyat akımları, sanatçılar ve eserler hakkında bilgi sahibi olma.
- 🧠 Yorumlama Yeteneği: Makalede yer alan bilgileri yorumlayabilme, farklı bakış açılarını değerlendirebilme.
✍️ Çıkmış Soru Örnekleri ve Analizleri
📜 Örnek Soru 1: (2020 AYT)
Aşağıdaki parçada, bir edebiyat dergisinde yayımlanan bir makaleden alınmıştır:
"Edebiyatımızda, özellikle Tanzimat Dönemi'nden sonra roman türünde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu dönemde yazılan romanlar, toplumsal sorunlara değinmekte, yanlış Batılılaşma eleştirisi yapmakta ve bireyin iç dünyasına odaklanmaktadır. Ancak, bu romanların birçoğu teknik açıdan yetersizdir. Özellikle olay örgüsü, karakter çizimi ve anlatım teknikleri konusunda bazı eksiklikler bulunmaktadır."
Soru: Bu parçada, sözü edilen romanlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine
değinilmemiştir?
A) Toplumsal sorunlara duyarlılıklarına
B) Yanlış Batılılaşma eleştirisi yaptıklarına
C) Bireyin iç dünyasına yöneldiklerine
D) Teknik açıdan kusursuz olduklarına
E) Tanzimat Dönemi'nde yazıldıklarına
Çözüm: Parçada romanların toplumsal sorunlara değindiği, yanlış Batılılaşma eleştirisi yaptığı, bireyin iç dünyasına odaklandığı ve Tanzimat Dönemi'nde yazıldığı belirtilmiştir. Ancak, teknik açıdan kusursuz olduklarına dair bir ifade bulunmamaktadır. Aksine, teknik açıdan yetersiz oldukları vurgulanmıştır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
📜 Örnek Soru 2: (2018 AYT)
Aşağıdaki parçada, bir eleştirmen bir yazarın romanı hakkında şunları söylemektedir:
"Yazar, romanında kullandığı dil ve anlatım teknikleriyle okuyucuyu adeta büyülüyor. Karakterlerin iç dünyasını o kadar başarılı bir şekilde yansıtıyor ki, onların sevinçlerini, üzüntülerini ve hayallerini kendi içimizde yaşıyoruz. Ancak, romanın olay örgüsü biraz zayıf kalmış. Bazı olaylar arasındaki bağlantılar kopuk ve mantıksız."
Soru: Bu parçada sözü edilen romanla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Dil ve anlatımının etkileyici olduğu
B) Karakterlerin iç dünyasının başarılı bir şekilde yansıtıldığı
C) Olay örgüsünde bazı eksiklikler bulunduğu
D) Yazarın eleştirel bir bakış açısına sahip olmadığı
E) Okuyucuyu derinden etkilediği
Çözüm: Parçada romanın dil ve anlatımının etkileyici olduğu, karakterlerin iç dünyasının başarılı bir şekilde yansıtıldığı, olay örgüsünde bazı eksiklikler bulunduğu ve okuyucuyu derinden etkilediği belirtilmiştir. Ancak, yazarın eleştirel bir bakış açısına sahip olup olmadığına dair bir bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
🎯 Sınavda Başarı İçin İpuçları
- 📖 Bol Bol Makale Okuyun: Farklı konularda yazılmış makaleler okuyarak dil ve anlatım özelliklerini, yapısal unsurları ve farklı bakış açılarını tanıyın.
- 📝 Makale Analizi Yapın: Okuduğunuz makalelerin konusunu, ana fikrini, yazarın savunduğu tezi ve dil ve anlatım özelliklerini analiz edin.
- ✍️ Edebiyat Bilginizi Artırın: Edebiyat akımları, sanatçılar ve eserler hakkında bilgi sahibi olun.
- 🧠 Yorumlama Yeteneğinizi Geliştirin: Makalelerde yer alan bilgileri yorumlayabilme, farklı bakış açılarını değerlendirebilme yeteneğinizi geliştirin.
- ⏰ Zaman Yönetimine Dikkat Edin: Sınavda zamanı etkili bir şekilde kullanabilmek için bol bol soru çözün ve deneme sınavlarına katılın.
Umarım bu analiz, AYT Edebiyat sınavına hazırlanan öğrenciler için faydalı olur. Başarılar dilerim!
