📚 AYT Edebiyat Şeref: Kavram Haritası ve Hatırlatmalar
Edebiyat, duygu ve düşüncelerin söz sanatlarıyla ifade edildiği bir alandır. AYT Edebiyat sınavında başarılı olmak için önemli kavramları ve hatırlatmaları bilmek gerekir. İşte size yardımcı olacak bir kavram haritası ve bazı önemli hatırlatmalar:
📜 Edebi Akımlar
- 🏛️ Klasisizm: Akıl ve mantığa önem verir, eski Yunan ve Latin edebiyatını örnek alır.
- 💖 Romantizm: Duygu, hayal ve coşkuyu ön planda tutar. Doğa sevgisi ve bireysellik önemlidir.
- 🔎 Realizm: Gerçekleri olduğu gibi anlatmayı hedefler. Gözleme ve belgeye dayanır.
- ✨ Sembolizm: Anlatımda sembolleri kullanır, gerçekliği dolaylı yoldan ifade eder.
- 🚀 Fütürizm: Geleceği ve teknolojiyi yüceltir, hıza ve harekete önem verir.
📝 Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
- 🎭 Teşbih (Benzetme): İki farklı şeyi ortak bir özellik üzerinden benzetmektir. Örnek: "Aslan gibi güçlü."
- 🗣️ Mecaz (Değişmece): Bir sözü benzetme amacı gütmeden başka bir anlamda kullanmaktır. Örnek: "Ocak söndü." (Aile yok oldu anlamında)
- ❓ İstiare (Eğretileme): Benzetmenin temel unsurlarından sadece birinin kullanılmasıdır. Açık istiarede benzeyen, kapalı istiarede benzetilen kullanılır.
- 📜 Tezat (Zıtlık): Anlamca birbirine zıt kavramları bir arada kullanmaktır. Örnek: "Ağlarım gülerim, halime ben."
- 🔄 Tecahülüarif (Bilmezden Gelme): Bilinen bir şeyi bilmezden gelerek soru sormaktır. Örnek: "Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?"
✍️ Nazım Biçimleri
- 🎶 Gazel: Divan edebiyatında aşk, şarap gibi konuları işleyen nazım biçimidir. Uyak düzeni: aa, ba, ca, da, ea...
- 🎵 Kaside: Bir kişiyi övmek amacıyla yazılan nazım biçimidir.
- 📜 Mesnevi: Her beyti kendi içinde kafiyeli olan ve uzun konuları anlatmak için kullanılan nazım biçimidir.
- 🎤 Şarkı: Bestelenmek amacıyla yazılan, genellikle aşk konusunu işleyen nazım biçimidir.
- 🎼 Türkü: Halk edebiyatına ait, kendine özgü ezgisi olan nazım biçimidir.
🔑 Önemli Hatırlatmalar
- 📅 Tanzimat Edebiyatı: Batı etkisindeki ilk dönemdir. Roman, tiyatro gibi yeni türler edebiyatımıza girmiştir.
- ✨ Servet-i Fünun Edebiyatı: Sanat için sanat anlayışı benimsenmiştir. Ağır bir dil kullanılmıştır.
- 🌱 Milli Edebiyat: Milli değerlere önem verilmiştir. Sade bir dil kullanılmıştır.
- 🗣️ Cumhuriyet Edebiyatı: Atatürk ilke ve inkılapları doğrultusunda eserler verilmiştir.
❓ Soru Çözme Taktikleri
- ✅ Soruyu dikkatlice okuyun ve ne istendiğini anlayın.
- ❌ Çeldiricilere dikkat edin.
- ⏱️ Zamanı iyi kullanın.
- 📝 Bilmediğiniz soruları sona bırakın.
Umarım bu kavram haritası ve hatırlatmalar AYT Edebiyat sınavına hazırlanırken size yardımcı olur. Başarılar dilerim!
