Suç, toplum tarafından kabul görmeyen, yasalara aykırı olan ve yaptırımla (ceza) sonuçlanan davranışlardır. Bir eylemin suç sayılabilmesi için kanunda açıkça tanımlanmış olması gerekir. Yani, "kanunsuz suç olmaz" ilkesi geçerlidir.
Suçlu, işlediği suçtan dolayı yargılanan ve mahkeme tarafından suçlu bulunan kişidir. Bir kişinin suçlu sayılabilmesi için mahkeme kararı gereklidir. Unutmayalım ki, hakkında suç isnadı bulunan herkes suçlu değildir; masumiyet karinesi esastır.
Ceza hukuku, suçları ve bu suçlara uygulanacak cezaları düzenler. Amaç, toplum düzenini korumak ve suç işlemeyi önlemektir.
Ceza muhakemesi hukuku, bir suçun işlenmesi halinde izlenecek yargılama sürecini düzenler. Amaç, adil bir yargılama yaparak suçluların cezalandırılmasını sağlamak ve masumların korunmasını sağlamaktır.
Şimdi de suç ve suçlulukla ilgili bazı örnek vakaları inceleyelim:
Ayşe, bir marketten izinsiz olarak bir çikolata almıştır. Bu durumda Ayşe, hırsızlık suçunu işlemiştir. Market sahibi şikayetçi olursa, Ayşe hakkında soruşturma başlatılabilir ve yargılanabilir.
Burak, tartıştığı arkadaşı Can'ı yumrukla yaralamıştır. Bu durumda Burak, yaralama suçunu işlemiştir. Can'ın şikayeti üzerine Burak hakkında soruşturma başlatılabilir ve yargılanabilir. Yaralamanın derecesine göre ceza miktarı değişebilir.
Deniz, sosyal medyada bir arkadaşı hakkında aşağılayıcı ve onur kırıcı ifadeler kullanmıştır. Bu durumda Deniz, hakaret suçunu işlemiştir. Arkadaşının şikayeti üzerine Deniz hakkında soruşturma başlatılabilir ve yargılanabilir.