Bilimsel araştırma, merakımızı gidermek, yeni bilgiler edinmek ve dünyayı daha iyi anlamak için kullandığımız sistematik bir süreçtir. Bu süreç, belirli basamaklardan oluşur ve her bir basamak, araştırmanın başarısı için kritik öneme sahiptir.
Her bilimsel araştırma, çözülmesi gereken bir problem veya cevaplanması gereken bir soru ile başlar. Bu problem, günlük hayattan, bilimsel literatürden veya kişisel meraklardan kaynaklanabilir. Problemin açık ve net bir şekilde tanımlanması, araştırmanın yönünü belirler.
Problemi belirledikten sonra, konuyla ilgili mevcut bilgileri incelemek önemlidir. Literatür taraması, daha önce yapılmış çalışmaları anlamamızı, eksiklikleri görmemizi ve araştırmamızı daha sağlam bir zemine oturtmamızı sağlar. Bu aşamada, bilimsel makaleler, kitaplar, tezler ve diğer güvenilir kaynaklar incelenir.
Hipotez, araştırma sorusuna veya probleme yönelik olası bir cevaptır. Literatür taraması sonucunda elde edilen bilgiler ışığında, test edilebilir bir hipotez oluşturulur. İyi bir hipotez, açık, öz ve ölçülebilir olmalıdır.
Bu aşamada, hipotezi test etmek için kullanılacak yöntemler belirlenir. Araştırma türüne (deneysel, betimsel, vb.), veri toplama tekniklerine (anket, gözlem, deney, vb.) ve analiz yöntemlerine karar verilir. Metodoloji, araştırmanın güvenilirliği ve geçerliliği için hayati öneme sahiptir.
Belirlenen metodolojiye uygun olarak veri toplanır. Toplanan veriler, istatistiksel yöntemler veya diğer uygun tekniklerle analiz edilir. Analiz sonuçları, hipotezin doğruluğunu veya yanlışlığını değerlendirmek için kullanılır.
Veri analizinden elde edilen sonuçlar yorumlanır ve hipotezin kabul edilip edilmediğine karar verilir. Sonuçlar, bilimsel bir rapor veya makale şeklinde sunulur. Rapor, araştırmanın amacını, metodolojisini, bulgularını ve sonuçlarını açıkça belirtmelidir.
Bilimsel araştırmalarda kaynakça gösterme, başkalarının fikirlerine ve çalışmalarına saygı duymanın ve bilimsel dürüstlüğü korumanın temel bir gerekliliğidir. Kaynakça gösterme, araştırmanın güvenilirliğini artırır ve okuyucuların kaynaklara ulaşarak daha fazla bilgi edinmesini sağlar.
Farklı disiplinlerde farklı kaynakça gösterme yöntemleri kullanılmaktadır. En yaygın kullanılan yöntemler şunlardır:
Kaynakça oluştururken, kullanılan kaynağın türüne (kitap, makale, web sitesi, vb.) göre farklı bilgiler belirtilir. Genellikle, yazarın adı, yayın tarihi, başlık, yayın yeri ve yayıncı gibi bilgiler kaynakçada yer alır.
Kaynakça oluşturma sürecini kolaylaştırmak için çeşitli kaynakça yönetim araçları mevcuttur. Bu araçlar, kaynakları düzenlemeye, kaynakça oluşturmaya ve farklı formatlara dönüştürmeye yardımcı olur. Örnek olarak Mendeley, Zotero ve EndNote verilebilir.
