🗳️ Cumhurbaşkanı Seçimi: Temel Bilgiler
Türkiye'de Cumhurbaşkanı seçimi, ülkenin en önemli demokratik süreçlerinden biridir. Bu süreç, hem siyasi istikrarı hem de halkın iradesini doğrudan etkiler. Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet başkanıdır ve yürütme yetkisini temsil eder.
📜 Adaylık Şartları ve Süreci
Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için belirli şartları taşımak gerekmektedir:
- 🇹🇷 Türk Vatandaşı Olmak: Adayların doğuştan Türk vatandaşı olması zorunludur.
- 🎓 Yükseköğrenim Mezunu Olmak: Adayların en az dört yıllık bir yükseköğrenim kurumundan mezun olması gerekmektedir.
- 🔞 40 Yaşını Doldurmuş Olmak: Adayların 40 yaşını doldurmuş olması şarttır.
- ✅ Seçilme Yeterliliğine Sahip Olmak: Adayların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerekmektedir.
✍️ Aday Gösterme Yöntemleri
Cumhurbaşkanı adayları şu şekillerde gösterilebilir:
- 🤝 Siyasi Parti Grupları: TBMM'de grubu bulunan siyasi partiler aday gösterebilir.
- 💯 Yüz Bin Seçmen: En az yüz bin seçmen tarafından aday gösterilebilir.
🗓️ Seçim Süreci ve Oylama
Cumhurbaşkanı seçimi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) seçimleri ile aynı tarihte yapılabilir veya TBMM tarafından karar verilerek ayrı bir tarihte de yapılabilir. Seçim süreci şu adımlardan oluşur:
- 📢 Seçim Kararı: TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından seçim kararı alınır.
- 📝 Adaylık Başvuruları: Adaylar Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK) başvurularını yapar.
- ✅ Adayların İlanı: YSK, adaylık şartlarını taşıyan adayları ilan eder.
- 🗳️ Seçim Propagandası: Adaylar ve partiler seçim propagandası yaparlar.
- 📇 Oy Verme İşlemi: Seçmenler, belirlenen sandıklarda oylarını kullanır.
- 📊 Oy Sayımı ve Sonuçların Açıklanması: Oylar sayılır ve YSK tarafından sonuçlar açıklanır.
💯 Seçilme Yeterliliği ve Turları
Cumhurbaşkanı seçilebilmek için farklı turlarda farklı çoğunluklar aranır:
- 🥇 İlk Tur: İlk turda, geçerli oyların salt çoğunluğunu (yani %50+1'ini) alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.
- 🥈 İkinci Tur: Eğer ilk turda hiçbir aday salt çoğunluğu sağlayamazsa, en çok oy alan iki aday arasında ikinci tur yapılır. İkinci turda, geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.
⚖️ Yüksek Seçim Kurulu (YSK)
Yüksek Seçim Kurulu (YSK), seçimlerin düzenlenmesi ve yönetimi konusunda en yetkili kurumdur. YSK'nın görevleri şunlardır:
- 📝 Seçim Takvimini Belirlemek: Seçimlerin başlangıç ve bitiş tarihlerini belirler.
- ✅ Aday Başvurularını Değerlendirmek: Adayların şartları taşıyıp taşımadığını inceler.
- 🗳️ Oy Pusulalarını Hazırlamak: Oy pusulalarının basımını ve dağıtımını sağlar.
- 📊 Seçim Sonuçlarını İlan Etmek: Seçim sonuçlarını resmi olarak açıklar.
- 📢 İtirazları Değerlendirmek: Seçim sonuçlarına yapılan itirazları karara bağlar.
🇹🇷 Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri
Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri Anayasa ile belirlenmiştir. Başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
- 📜 Devleti Temsil Etmek: Türkiye Cumhuriyeti'ni yurt içinde ve yurt dışında temsil eder.
- 🤝 Uluslararası Anlaşmaları Onaylamak: Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaları onaylar ve yayımlar.
- 🛡️ Başkomutanlık Görevini Yerine Getirmek: Türk Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanıdır.
- 🏛️ Kanunları Yayımlamak: TBMM tarafından kabul edilen kanunları yayımlar.
- 📢 Kararnameler Çıkarmak: Cumhurbaşkanlığı kararnameleri çıkarabilir.
- 🧑⚖️ Üst Düzey Kamu Görevlilerini Atamak: Bakanları ve diğer üst düzey kamu görevlilerini atar.
