📚 DGS Türkçe Sözcükte Anlam: Kapsamlı Konu Anlatımı
Sözcükte anlam konusu, DGS Türkçe testinin önemli bir bölümünü oluşturur. Başarılı olmak için sözcükler arasındaki anlam ilişkilerini, sözcüklerin cümle içindeki anlamlarını ve farklı anlam olaylarını iyi anlamak gerekir. Bu konu anlatımında, sözcükte anlam konusunun temel kavramlarını ve soru çözme stratejilerini bulacaksınız.
- 🍎 Gerçek Anlam (Temel Anlam): Bir sözcüğün akla gelen ilk anlamıdır. Sözlüklerde ilk sırada verilen anlamıdır.
Örnek: Göz, görme organımızdır. (Buradaki "göz" sözcüğü gerçek anlamdadır.)
- 🍎 Yan Anlam: Sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak, gerçek anlamıyla bir bağlantısı bulunan yeni anlamlar kazanmasıdır.
Örnek: Bardağın ağzı kırıldı. (Buradaki "ağız" sözcüğü yan anlamdadır. İnsan ağzıyla bardak ağzı arasında bir benzerlik vardır.)
- 🍎 Mecaz Anlam: Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.
Örnek: Çok soğuk bir insandı. (Buradaki "soğuk" sözcüğü mecaz anlamdadır. Duygusuz, mesafeli anlamında kullanılmıştır.)
- 🍎 Terim Anlam: Bir bilim, sanat, meslek dalıyla ilgili özel anlamı olan sözcüklerdir.
Örnek: Üçgenin alanı hesaplandı. (Buradaki "alan" sözcüğü matematik terimidir.)
🌈 Sözcükler Arası Anlam İlişkileri
- 🍎 Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler: Farklı yazılıp aynı anlamı taşıyan sözcüklerdir.
Örnek: Siyah - Kara, Kırmızı - Al
- 🍎 Zıt Anlamlı (Karşıt) Sözcükler: Birbirinin tam tersi anlamı ifade eden sözcüklerdir.
Örnek: İyi - Kötü, Açık - Kapalı
- 🍎 Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler: Yazılışları aynı, anlamları farklı olan sözcüklerdir.
Örnek: Yaz (mevsim) - Yaz (fiil), Gül (çiçek) - Gül (fiil)
- 🍎 Yakın Anlamlı Sözcükler: Tam olarak aynı anlamı taşımayan, fakat anlamca birbirine yakın olan sözcüklerdir. Aralarında anlam nüansı bulunur.
Örnek: Çekingen - Utangaç, Doğru - Dürüst
- 🍎 Genel ve Özel Anlamlı Sözcükler: Kapsamı daha geniş olan sözcükler genel, daha dar olanlar özel anlamlıdır.
Örnek: Varlık - Canlı - İnsan - Çocuk (Varlık en genel, çocuk en özel anlamlıdır.)
💡 Sözcükte Anlam Olayları
- 🍎 Ad Aktarması (Mecaz-ı Mürsel): Bir sözcüğün, benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır.
Örnek: Sobayı yak. (Sobanın içindeki odunu yak anlamında)
- 🍎 Deyim Aktarması: İnsanla ilgili bir özelliğin doğaya ya da doğayla ilgili bir özelliğin insana aktarılmasıdır.
Örnek: Deniz bugün çok hırçın.
- 🍎 Güzel Adlandırma: Söylenmesi kaba veya çirkin bulunan sözlerin yerine daha güzel, daha zarif sözler kullanmaktır.
Örnek: Ölmek yerine Hakk'ın rahmetine kavuşmak
- 🍎 Dolaylama: Bir sözcükle anlatılabilecek bir kavramı birden çok sözcükle anlatmaktır.
Örnek: Kömür yerine Kara elmas, İstanbul yerine Yedi tepeli şehir
🎯 DGS Türkçe Sözcükte Anlam: Test Çözme Stratejileri
Sözcükte anlam sorularını çözerken dikkatli olmak, metni iyi okumak ve sözcüklerin cümle içindeki anlamlarını doğru tespit etmek önemlidir. İşte size yardımcı olacak bazı stratejiler:
- 🍎 Metni Dikkatlice Okuyun: Soruyu çözmeden önce metni dikkatlice okuyun ve anlamını anlamaya çalışın.
- 🍎 Sözcüğün Cümledeki Anlamına Odaklanın: Sözcüğün sadece sözlük anlamıyla yetinmeyin, cümle içindeki kullanımına göre anlamını belirleyin.
- 🍎 Çeldiricilere Dikkat Edin: Özellikle yakın anlamlı sözcüklerin kullanıldığı sorularda çeldiricilere karşı uyanık olun.
- 🍎 Anlam İlişkilerini Gözden Geçirin: Eş anlamlı, zıt anlamlı, eş sesli gibi anlam ilişkilerini iyi bilin ve sorularda bu bilgilerinizi kullanın.
- 🍎 Olumsuz İfadeye Dikkat Edin: Soru kökünde "değildir", "yoktur" gibi olumsuz ifadeler varsa, soruyu dikkatlice okuyun ve doğru cevabı eleyerek bulun.
Unutmayın, pratik yapmak bu konuda başarılı olmanın anahtarıdır. Bol bol soru çözerek, farklı soru tiplerini tanıyarak ve stratejileri uygulayarak DGS Türkçe testinde sözcükte anlam sorularını kolaylıkla çözebilirsiniz. Başarılar!
