🚑 Ehliyet Sınavı Temel Yaşam Desteği: Bilmeniz Gerekenler ve Kurtarıcı Bilgiler
Temel yaşam desteği (TYD), ani bir olay sonucu solunumu ve/veya dolaşımı durmuş kişiye, profesyonel yardım gelene kadar yapılan ilk müdahaledir. Ehliyet sınavında bu konuyla ilgili sorularla karşılaşabilirsiniz. İşte bilmeniz gerekenler:
🫀 Temel Yaşam Desteğinin Amaçları
- 🧠 Beyin Hasarını Önlemek: Oksijensiz kalan beyin hücreleri hızla zarar görür. TYD ile beyne oksijen gitmesini sağlayarak kalıcı hasarı önlemek amaçlanır.
- 🩸 Dolaşımı Sağlamak: Kalp durduğunda kan dolaşımı durur. TYD ile kanın vücutta dolaşımını sağlayarak organların çalışmasını desteklemek hedeflenir.
- 🌬️ Solunumu Desteklemek: Solunumu durmuş kişiye suni solunum yaparak akciğerlere hava gitmesini sağlamak önemlidir.
⚠️ Temel Yaşam Desteğine Ne Zaman İhtiyaç Duyulur?
- 💔 Kalp Krizi: Göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösteren kalp krizinde TYD hayati önem taşır.
- 🌊 Boğulma: Suda boğulma vakalarında solunum durabilir ve TYD gerekebilir.
- ⚡ Elektrik Çarpması: Elektrik çarpması sonucu kalp ritmi bozulabilir ve TYD gerekebilir.
- 🤕 Travma: Kaza veya yaralanma sonucu solunum veya dolaşım durabilir.
- 💊 İlaç Zehirlenmesi: Aşırı dozda ilaç alımı solunumu durdurabilir.
🩺 Temel Yaşam Desteği Aşamaları
- 📍 Güvenliği Sağla: Olay yerinin güvenli olduğundan emin olun. Kendinizi ve çevrenizdekileri tehlikeye atmayın.
- 🗣️ Bilinç Kontrolü: Yaralıya seslenerek ve hafifçe omzuna dokunarak bilincini kontrol edin. "İyi misiniz?" diye sorun.
- 🚨 112'yi Ara (veya Arat): Bilinçsizse hemen 112'yi arayın veya bir başkasından aramasını isteyin. Konumunuzu net bir şekilde bildirin.
- 🌬️ Solunumu Kontrol Et: "Bak-Dinle-Hisset" yöntemiyle 10 saniye boyunca solunumu kontrol edin. Göğüs kafesinin yükselip alçalmasına bakın, solunum sesini dinleyin ve yanağınızla nefesi hissedin.
- 🫀 Dolaşımı Kontrol Et (Sadece Sağlık Personeli): Eğer sağlık personeli değilseniz nabız kontrolü yapmanıza gerek yoktur. Solunum yoksa doğrudan kalp masajına başlayın.
- ❤️ Kalp Masajı:
- 📍 Göğüs kemiğinin alt yarısına, iki meme ucu arasındaki bölgeye elinizi yerleştirin.
- 💪 Diğer elinizi de üzerine koyarak ellerinizi kenetleyin.
- 📐 Dirsekleriniz dik olacak şekilde, göğüs kafesini 5-6 cm çökertecek kadar baskı uygulayın.
- ⏱️ Dakikada 100-120 kez hızında kalp masajı yapın.
- 🗣️ Suni Solunum:
- 🌬️ Baş geri çene yukarı pozisyonu verin.
- 👃 Bir elinizle burun deliklerini kapatın.
- 👄 Ağzınızı yaralının ağzına yerleştirin ve 1 saniye boyunca nefes verin.
- 👀 Göğüs kafesinin yükseldiğini görün.
- 🔄 İki suni solunumdan sonra kalp masajına devam edin.
- 🔄 30 Kalp Masajı + 2 Suni Solunum Döngüsüne Devam Et: Profesyonel yardım gelene kadar veya yaralı kendine gelene kadar bu döngüyü sürdürün.
👶 Bebeklerde Temel Yaşam Desteği
- 👶 Bilinç Kontrolü: Ayağının tabanına hafifçe vurun.
- 🗣️ 112'yi Ara (veya Arat): Hemen 112'yi arayın veya bir başkasından aramasını isteyin.
- 🌬️ Solunumu Kontrol Et: "Bak-Dinle-Hisset" yöntemiyle 10 saniye boyunca solunumu kontrol edin.
- ❤️ Kalp Masajı:
- 📍 İki parmağınızı göğüs kemiğinin alt yarısına yerleştirin.
- 📐 Göğüs kafesini 4 cm çökertecek kadar baskı uygulayın.
- ⏱️ Dakikada 100-120 kez hızında kalp masajı yapın.
- 🗣️ Suni Solunum:
- 🌬️ Baş hafifçe geri pozisyonda olacak şekilde yerleştirin.
- 👄 Ağzınızı ve burnunu aynı anda kapatacak şekilde yerleştirin ve 1 saniye boyunca nefes verin.
- 👀 Göğüs kafesinin yükseldiğini görün.
- 🔄 İki suni solunumdan sonra kalp masajına devam edin.
- 🔄 30 Kalp Masajı + 2 Suni Solunum Döngüsüne Devam Et: Profesyonel yardım gelene kadar veya bebek kendine gelene kadar bu döngüyü sürdürün.
✔️ Ehliyet Sınavında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 🚑 112'nin Önemi: 112'yi aramanın veya aratmanın önemi sıkça vurgulanır.
- ❤️ Kalp Masajı Derinliği ve Hızı: Yetişkinlerde 5-6 cm, bebeklerde 4 cm derinlik ve dakikada 100-120 hızında yapılması gerektiği önemlidir.
- 🌬️ Suni Solunum Süresi: Her nefesin 1 saniye sürmesi gerektiği unutulmamalıdır.
- 🔄 Döngü: 30 kalp masajı ve 2 suni solunum döngüsünün önemi vurgulanır.
Bu bilgiler, ehliyet sınavında başarılı olmanıza ve gerçek hayatta birinin hayatını kurtarmanıza yardımcı olabilir. Unutmayın, doğru bilgi ve hızlı müdahale hayat kurtarır!
